Uluslararası Uzay İstasyonu’nda görev yapan astronotlar, Madagaskar’da Ay yüzeyine şaşırtıcı derecede benzeyen dev bir kaya oluşumunu görüntüledi. Fotoğraflarda adanın güneyinde yer alan parlak, yansıtıcı dağlık bölgelerle uyumlu bir yapı öne çıkarken, bu kütlenin jeolojik geçmişe dair önemli ipuçları taşıdığı belirtildi.
Expedition 75 mürettebatı tarafından çekilen görüntüler, Saririaky anortozit masifi olarak adlandırılan oluşumu görünür kıldı. Bilim insanları, bu kayayı inceleyerek hem Madagaskar’daki tarihsel süreçleri hem de Ay’ın oluşumu ve evrimiyle kurulabilecek olası bağlantıları değerlendirmeye başladı.
ISS’ten Saririaky anortozit masifi görüntülendi
Afrika kıtasının doğusunda yer alan Madagaskar’da, adanın güneyinde tespit edilen anortozit kütlesi, Ay’ın parlak ve yansıtıcı dağlık bölgelerine olan benzerliğiyle dikkat çekiyor. ISS’teki astronotların uzaydan kaydettiği fotoğraflarda, koyu renkli bölgelerden ayrışan açık renkli ve iri kristalli bir yapı olduğu görülüyor.
Kaynaklara göre oluşum, Expedition 75 mürettebatı tarafından 28 Ağustos 2026 tarihinde uzaydan fotoğraflandı. Saririaky anortozit masifi adı verilen bu jeolojik yapı, yaklaşık 100 kilometrekarelik bir alanı kapsıyor.
600 milyon yıllık jeolojik izler ve Gondvana bağı
Anortozitler, yer altında erimiş malzemenin yavaşça soğumasıyla meydana gelen bir magmatik kaya türü olarak biliniyor. Madagaskar’daki Saririaky oluşumuna yönelik jeolojik incelemeler, kütlenin en az 600 milyon yıl önce, Geç Prekambriyen döneminde şekillendiğini gösteriyor.
Jeologlar, bu kaya kütlesinin ve çevresindeki katmanların, kıtaların birleşim süreciyle bağlantılı dev ölçekli basınç ve ısı değişimlerinin ürünü olduğunu belirtiyor. Özellikle Afrika, Hindistan, Avustralya ve Antarktika’nın bir araya gelerek tarihi Gondvana süper kıtasını oluşturduğu dönemde yaşanan koşulların, oluşumun tarihçesinde etkili olduğu ifade ediliyor.
Ay’da olduğu gibi Dünya’da da anortozit örnekleri sınırlı bölgelerde görülebiliyor. Kanada, İskandinavya ve Hindistan gibi yerlerde rastlanan bu kaya türü, Ay yüzeyinin ana bileşenlerinden birine de karşılık geliyor. Ay’ın yaklaşık 4 milyar yıl önce magma okyanuslarının soğumasıyla oluşan parlak dağlık bölgelerinde anortozit oranının yüksek olduğu belirtiliyor.
Ay numuneleri Apollo görevleriyle sınırlı şekilde Dünya’ya getirildiği için, Madagaskar’daki anortozit kütleleri bilim insanlarına ayrı bir inceleme alanı sunuyor. Saririaky gibi oluşumlar, hem Ay’ın nasıl şekillendiği hem de zaman içindeki evrimi konusunda Dünya üzerinden daha somut karşılaştırmalar yapılmasına yardımcı olabiliyor.
