“Günde kaç kez tuvalete çıkıyorsunuz?” sorusu kulağa kişisel gelse de, yeni bir çalışma bu bilginin genel sağlıkla bağlantılı olabileceğini gösterdi. Cell Reports Medicine’de yayımlanan araştırmada, dışkılama sıklığı (BMF) ile kan metabolitleri, bağırsak mikrobiyatası ve organ fonksiyonuyla ilişkili belirteçler arasında bağlar incelendi.

Genel olarak sağlıklı grupta “uygun aralık” sinyali

Araştırma; böbrek hastalığı, irritabl bağırsak sendromu (IBS) ya da Crohn gibi bağırsak sorunları öyküsü olmayan, “genel olarak sağlıklı” katılımcıları kapsadı. Toplam 1.425 kişinin dışkılama sıklığı kendi beyanlarına dayanarak dört kategoriye ayrıldı: haftada 1–2 kez dışkılama (kabızlık), haftada 3–6 kez (düşük-normal), günde 1–3 kez (yüksek-normal) ve günde 4’ten fazla sulu dışkılama (ishal).

Bulgulara göre, en sağlıklı sonuçlar verenlerin çoğu günde 1–3 aralığında dışkılayan grupta toplandı. Ancak bunun ötesinde çalışma, dışkılama sıklığı çok düşük ya da çok yüksek olan kişilerde, altta yatan bazı sağlık meseleleriyle ilişkili göstergelerin daha belirgin hale gelebildiğini ortaya koydu.

Bağırsak mikrobiyotası ve kan biyobelirteçleri üzerinden olası bağlantı

Araştırmacılar, dışkı örneklerinde bulunan bağırsak mikrobiyotasını; ayrıca katılımcıların kanlarında yer alan metabolitleri ve klinik kimya verilerini analiz etti. Yaş ve cinsiyet gibi değişkenler de dikkate alındığında, kabızlık ya da ishal kategorisindeki katılımcılarda belirgin farklılıklar görüldü.

Çalışmada, ishal grubunun dışkı örneklerinde genellikle üst gastrointestinal sistemde bulunan bakterilerin daha yaygın olabildiği; kan örneklerinde ise karaciğer hasarıyla ilişkili biyobelirteçlere rastlandığı bildirildi. Daha seyrek dışkılama bildirenlerde ise protein fermantasyonuyla ilişkilendirilen bakteri düzeylerinin daha yüksek olduğu aktarıldı. Metindeki mekanik çerçeveye göre, dışkı bağırsakta daha uzun süre kaldığında bağırsak mikrobiyotasının tüketebileceği diyet lifi azalabiliyor; bu durumda ekosistemin protein fermantasyonuna yönelmesi ve bazı toksinlerin kana geçebilmesi olasılığı tartışıldı.

Bu süreçte özellikle öne çıkan bileşik, protein fermantasyonunun bilinen bir ürünü olan indoksil-sülfat olarak verildi. Ekip, dışkılama sıklığı ile böbrek fonksiyonuyla ilgili göstergeler arasındaki ilişkinin kısmen indoksil-sülfat aracılığıyla açıklanabildiğini belirtti.

Kediler insan varken daha fazla meleyerek dikkat arıyor: Brezilya’daki çalışma
Kediler insan varken daha fazla meleyerek dikkat arıyor: Brezilya’daki çalışma
İçeriği Görüntüle

Çalışmayı yürüten ekibin raporunda; dışkılama sıklığındaki sapmaların, kronik hastalıkların gelişimine yönelik risk faktörleriyle ilişkili olabileceği ve bunun tüm vücut sistemlerini etkileyebilecek bir sinyal olabileceği vurgulandı. Ekip, bu içgörülerin hem sağlıklı bireylerde hem de sağlık yönetimi stratejilerinde, dışkılama sıklığını düzenlemeye dönük yaklaşımlara yol gösterebileceğini ifade etti.

Araştırma, Cell Reports Medicine dergisinde yayımlandı. Habere dayanak olan bulgular; dışkılama sıklığının yalnızca bağırsak alışkanlıklarıyla sınırlı kalmayıp, mikrobiyata–metabolizma hattı üzerinden sağlıkla ilişkili olabileceğini öne sürüyor.