Nick Cannon, Eminem’le süregelen tartışmayı “eşime laf atamazsın” diyerek savundu
Nick Cannon, Eminem’le süregelen tartışmayı “eşime laf atamazsın” diyerek savundu
İçeriği Görüntüle

İskoçya’nın Musselburgh kasabasında 2010 yılında yapılan inşaat öncesi kazılar, Roma döneminden dört erkeğin kalıntılarını ortaya çıkardı. Dördünün de başı ölümün ardından gövdelerinden ayrılmıştı. Aradan geçen yıllarda kemikler üzerinde yürütülen çalışmalar, bu kişilerden birinin yüzünü ve yaşam öyküsünü kısmen yeniden kurmayı sağladı.

Uzmanlara göre adam milattan sonra 140 ile 165 yılları arasında, ellili yaşlarının başında öldü. Kahverengi gözleri, koyu renk saçları ve yaşla belirginleşen grilikleri vardı. Adli sanatçı Chris Rynn tarafından hazırlanan dijital yüz, Edinburgh’daki National Museums Scotland sergisinde kafatasıyla birlikte gösterilecek.

Kemiklerde ağır bir yaşamın kayıtları

İskelet, adamın fiziksel açıdan yorucu bir hayat geçirdiğini gösteriyor. Burnu ve kaburgalarından biri kırılmış, bu yaralar ölümünden önce iyileşmişti. Sağ dirseğindeki kemik büyümesi kol hareketlerini ciddi biçimde sınırlıyordu. Dişlerdeki aşınma, eliyle yapamadığı bazı işleri ağzını kullanarak tamamladığına işaret ediyor.

Bu rahatsızlık, onun yakındaki Inveresk Roma kalesinde kılıç kullanan bir asker olma ihtimalini azaltıyor. Bir kâtip ya da savaş dışı görevli olarak çalışmış olabilir. Sol elini kullanmış olması da olasılıklar arasında.

DNA yüzü, izotoplar yolculuğu anlattı

Yüz canlandırmasında osteoarkeolojik incelemeler, antik DNA sonuçları ve izotop analizleri bir araya getirildi. DNA saç, göz ve ten rengine ilişkin olasılıkları daralttı. Sanatçı, aynı genetik verilere uyan farklı saç ve sakal biçimleri hazırladı.

Stronsiyum izotopları ise adamın çocukluğunu güney Britanya’da geçirdiğini ortaya koydu. Ölüm yeri ile büyüdüğü bölge arasında yüzlerce kilometre bulunuyordu. Aynı mezar alanındaki diğer kişilerden ikisi de İngiltere kökenliydi. Bir kişi İskoçya’da, bir diğeri Akdeniz çevresinde büyümüştü.

Başların ölümden sonra kesilmesi ne anlama geliyor?

Kesiklerin ölüm sonrasında yapılmış olması, toplu bir infaz açıklamasını zayıflatıyor. Araştırmacılar Kelt dünyasında kesik başa atfedilen ruhani güçleri, cezalandırma uygulamalarını ve ölünün geri dönmesini engellemeye yönelik inançları değerlendiriyor. Kesin yanıt henüz bulunamadı.

Mezarların farklı coğrafyalardan gelen kişilere ait olması da ortak bağın kökenden çok yaşam biçimi, görev veya toplumsal statü olabileceğini düşündürüyor. Yeniden oluşturulan yüz bu bilinmezliği çözmüyor, ancak Roma İmparatorluğu’nun kuzey sınırında yaşamış gerçek bir insanı arkeolojik verilerin soğuk dilinden çıkarıp tanınabilir bir kişiye dönüştürüyor.