Yapay zeka, biyoloji laboratuvarlarına girmeye hazırlanırken bir kez daha dikkat çeken bir bulguya imza attı. Anthropic, Claude modelinin geniş DNA veri tabanlarını analiz ederek CRISPR gen düzenleme mekanizmalarını andıran bazı unsurlara sahip yeni bir enzim sistemiyle ilgili temel özellikleri ortaya çıkardığını duyurdu. Şirket, bu keşfi “tamamen yeni bir enzim bulundu” iddiasından ziyade, mevcut biyolojik veriler içinde daha önce fark edilmeyen bağlantıların açığa çıkarılması olarak konumlandırdı.
Anthropic’in açıklamasına göre Claude, DNA dizileri üzerinde çalışırken reverse transcriptase (RT) adı verilen bir enzim etrafında sıra dışı bir yapı yakaladı. RT enzimleri, RNA’daki genetik bilgiyi DNA’ya kopyalayabildiği için moleküler biyoloji ve genetik araştırmalarında önemli bir yere sahip. Claude’un bu enzimi, daha geniş bir genetik mimari içinde ele alarak bazı kritik özellikleri aynı sistemin parçaları olarak birlikte fark ettiği belirtildi.
RT enzimi merkezde: ART sistemi tanımlandı
Anthropic, keşfedilen sisteme kısaca ART adını verdi. Şirketin ifadelerine göre ART; CRISPR’daki bazı mekanizmalarda görülen yapılara benzeyen tekrarlayan DNA dizileri içeriyor. Bu noktada önemli ayrıntı, RT’nin daha önceki bilimsel çalışmalarda biliniyor olması. Ancak Claude’un, RT’yi yalnız başına değil, protein kodlamayan DNA dizileriyle birlikte çalışan ek bir bileşenle ilişkilendirdiği ifade edildi.
Açıklamada, Claude’un özellikle protein kodlamayan DNA dizilerinden oluşan bir dizi ile işlevi henüz bilinmeyen ek bir proteini aynı sistemin parçaları olarak tanımladığı kaydedildi. Bu nedenle Anthropic, ART için “yapay zeka tek başına yeni bir enzim buldu” şeklinde bir çerçeve yerine, daha önce gözden kaçmış olabilecek düzeneklerin ve ilişkilerin veri analiziyle görünür hale getirildiği değerlendirmesini öne çıkardı.
CRISPR benzerliği var ama gen düzenleme aracı mı belli değil
CRISPR, bakterilerin virüslere karşı geliştirdiği doğal savunma sisteminden esinlenen bir gen düzenleme teknolojisi olarak biliniyor. Bu teknoloji, DNA’nın belirli bölgelerinde hassas kesme, değiştirme ya da devre dışı bırakma işlemlerine olanak tanıyor. Son yıllarda genetik hastalıkların tedavisinden kanser araştırmalarına ve tarım biyoteknolojisine kadar pek çok alanda yoğun biçimde kullanılıyor.
Anthropic’in gündeme getirdiği ART sisteminin ise CRISPR benzeri bir gen düzenleme aracı olup olmadığına dair şimdilik net bir sonuç paylaşılmadı. Şirket, sistemin biyolojik işlevinin ve olası uygulamalarının anlaşılabilmesi için ek deneylere ihtiyaç olduğunu belirtti. Yani Claude’un bulgusu, şu aşamada daha çok yeni bir enzim sisteminin işaretlerini veri düzeyinde ortaya koyan bir keşif olarak değerlendiriliyor.
Bu duyuru, Anthropic’in yaşam bilimleri ve ilaç araştırmalarındaki çalışmalarını genişletmeye başladığı döneme denk geldi. Şirketin kısa süre önce San Francisco Körfez Bölgesi’nde deneysel çalışmalar yapılabilen bir biyoloji laboratuvarı kurduğu da ortaya çıkmıştı. Anthropic’in yaklaşımı, biyoloji alanındaki çalışmalarını yalnızca bilgisayar ortamında veri analizi ve modelleme ile sınırlı tutmayıp laboratuvar deneyleriyle de desteklemeyi hedefliyor.
