İngiltere ve Fransa’nın da aralarında bulunduğu 12 ülkenin, İsrail’in işgal ettiği Filistin topraklarında kurulan yasa dışı yerleşimlerden gelen ürünlerle ticareti yasaklama kararı gündeme damga vurdu. BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Sözcüsü Jeremy Laurence, bu yöndeki girişimlerin, Batı Şeria’daki şiddetin ve işgalin sürmesine karşı “anlamlı adımları” temsil ettiğini belirtti.
Laurence, konuyu BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk’ün çağrıları ve daha önce BM Genel Kurulu’nda alınan kararlarla birlikte değerlendirdi. UAD’nin ilgili danışma görüşüne yapılan atıflar da açıklamanın temel dayanakları arasında yer aldı.
Jeremy Laurence: “Anlamlı adımlar” vurgusu
BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Sözcüsü Jeremy Laurence, 12 ülkenin işgal altındaki Filistin topraklarıyla ticareti durduracağını duyurmasına ilişkin yazılı yanıt verdi. Laurence, BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk’ün üçüncü ülkeleri Batı Şeria’da şiddet ve işgale son vermek için adım atmaya çağırdığını aktardı.
Laurence’ın paylaşımında, “Bugün açıklanan adımlar bu amaca katkıda bulunuyor” ifadesi yer aldı. Batı Şeria’daki tablonun ciddiyetine dikkat çeken sözcü, acil ve somut önlemlere ihtiyaç olduğunu kaydetti.
UAD ve BM Genel Kurulu kararları hatırlatıldı
Açıklamada, Uluslararası Adalet Divanı’nın (UAD) Temmuz 2024’te yayımladığı danışma görüşüne referans yapıldı. UAD’nin, ülkelerin İsrail’in işgal altındaki Filistin topraklarında oluşturduğu yasa dışı durumu sürdürmeye yardım eden ticaret ya da yatırım ilişkilerini engellemek için adımlar atması gerektiğini belirttiği aktarıldı.
Benzer şekilde, Eylül 2024’te BM Genel Kurulu’nda kabul edilen kararda da “İsrail yerleşimlerinden kaynaklanan herhangi bir ürünün ithalatını durdurmanın” vurgulandığı hatırlatıldı. Jeremy Laurence, ülkelerin bu doğrultuda hareket etmesinin önemine dikkat çekti.
Laurence, Volker Türk’ün tüm ülkelere, İsrail’in bölgede yasa dışı varlığını pekiştirmeye yardımcı olup olmadıklarını görmek için “titiz, kapsamlı ve şeffaf” değerlendirmeler yapmaları çağrısını da yineledi.
BM İnsan Hakları Konseyi konuşması ve çağrılar
BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Türk’ün, BM İnsan Hakları Konseyi’nin 63. Oturumunda yaptığı açılış konuşmasından bir ifadeye de değinildi. Laurence, Türk’ün (Batı Şeria) “Şirketlerin de yasa dışı yerleşimleri destekleyen iş uygulamalarına son vermeleri gerekiyor” dediğini aktardı.
Laurence ayrıca, 12 ülkenin bu adımı duyururken “yasa dışı yerleşimlerden gelen ürünlerin ticaretini yasaklama” yönünde ilerleyeceğini bildiren ortak açıklamasını hatırlattı.
Ortak yazılı açıklamaya göre, Kanada, Danimarka, Finlandiya, Fransa, İzlanda, İrlanda, Norveç, Polonya, Portekiz, İspanya, İsveç ve İngiltere; işgal altındaki Filistin topraklarındaki yasa dışı İsrail yerleşimlerinden gelen ürünlerin ticaretini durdurma doğrultusunda adım atacak.
