ABD merkezli araştırmacı gazetecilik kuruluşu ProPublica'nın 1 Ekim 2026'da yayımladığı haber, Idaho'da aynı aileden dört çocuğun ölümüne ilişkin adli kayıtları ve eyaletin çocuk koruma yasalarını gündeme taşıdı. Çocuklarını hastaneye götürmeyen ebeveynler, kararlarını dinî inançlarıyla açıkladı. Eyalette yürürlükte bulunan özel muafiyetler nedeniyle yetkililer, tekrarlanan ölümlerin ardından ailenin diğer çocuklarını korumak için de harekete geçemedi.
Idaho'da dört kardeş nasıl hayatını kaybetti?
İlk ölüm Ağustos 2009'da yaşandı. Üç yaşındaki Emma Joyce, günlerce devam eden hastalık ve kusmanın ardından evinde öldü. Temmuz 2010'da küçük kız kardeşi Ava Joan ağır biçimde hastalandı. Nefes almakta zorlanan ve neredeyse hiçbir şey yiyip içemeyen çocuk, tedavi edilmeyen diyabete bağlı bir komplikasyon nedeniyle yaşamını yitirdi.
İki yıldan kısa süre sonra ailenin küçük erkek çocuğu da aynı diyabet komplikasyonundan öldü. Yaklaşık dokuz yıl sonra dört yaşındaki başka bir erkek kardeş, haftalar süren benzer belirtilerin ardından hayatını kaybetti. Aile dört çocuk için de tıbbi yardım istememişti.
ProPublica, çocukların soyadlarını ve ebeveynlerinin kimliklerini mahremiyet gerekçesiyle yayımlamadı. Dört ölümün tamamı için aynı kesin tıbbi teşhis konulmuş değil. Ancak iki kardeşin tedavi edilmeyen diyabet nedeniyle öldüğü adli kayıtlarda yer alıyor.
Idaho'daki dinî muafiyet yasası ne diyor?
Aile, modern tıbbi tedaviye başvurmayı inançlarına aykırı gören Followers of Christ adlı Hristiyan topluluğuna bağlı. Bu topluluğun bazı üyeleri hastalıkların iyileşmesi için ilaç veya hastane yerine dua etmeyi tercih ediyor.
Idaho Ceza Kanunu'nun 18-1501. maddesi, çocuğu için yalnızca dua yoluyla şifa arayan ebeveynin sırf bu seçiminden dolayı bakım yükümlülüğünü ihlal etmiş sayılmamasını öngörüyor. Çocuk koruma yasasındaki 16-1602. madde de tıbbi tedavi yerine dua edilmesini tek başına ihmal kabul etmiyor.
Bu hükümler, normal koşullarda ihmal soruşturmasına konu olabilecek tıbbi bakım eksikliklerinde devletin harekete geçmesini güçleştiriyor. Canyon County Şerifi Kieran Donahue, ProPublica'ya yaptığı açıklamada, başka bir suç bulgusu bulunmadığında polislerin işlem yapamadığını ve çocuk koruma kurumlarına bildirimde bulunmadığını söyledi.
Ölüm tehlikesi yaşayan bir çocuğa zorla tedavi uygulanabilir mi?
Eyalet yasasında acil müdahaleye izin veren bir hüküm bulunuyor. 16-1627. maddeye göre doktor, tedavi edilmediğinde çocuğun yaşamının ciddi tehlikeye gireceğini mahkemeye bildirirse hâkim ebeveynin onayı olmadan tıbbi bakıma izin verebiliyor.
Fakat bunun için çocuğun durumunun bir sağlık çalışanı tarafından fark edilmesi gerekiyor. ProPublica'nın görüştüğü yetkililere göre toplulukta evde eğitim gören, doktorla teması bulunmayan ve dış çevreyle sınırlı ilişki kuran çocuklar var. Bu nedenle hastalığın ağırlığı bazen ölümden önce resmî kurumların bilgisine ulaşmıyor.
Idaho Sağlık ve Refah Departmanının verilerine göre yaklaşık yedi yılda yalnızca tıbbi ihmal iddialarına ilişkin 318 soruşturma yürütüldü. Bunların 28'inde ihmal tespit edildi, 10'unda çocuklar devlet korumasına alındı. Kurum, vakaların kaçının dinî gerekçelerle ilgili olduğunu ayrı olarak kaydetmiyor.
En az 15 çocuğun ölümünün önlenebileceği belirlendi
ProPublica'nın Ağustos 2026'da yayımladığı kapsamlı araştırmasında, 2015-2025 arasında Followers of Christ ailelerinden en az 15 çocuğun tedavi edilebilir hastalıklar nedeniyle öldüğü belirlendi.
Gazete, beş ilçenin adli ölüm ve polis kayıtlarını sağlık uzmanlarına inceletti. Her vaka en az üç uzman tarafından değerlendirildi. Bazı çocuklarda antibiyotik, insülin veya oksijen gibi tedavilerin hayat kurtarabileceği sonucuna ulaşıldı.
Komşu Oregon eyaleti, 1999'dan itibaren benzer dinî muafiyetleri daraltmaya başladı. Oradaki yetkililer, yasal değişikliklerden sonra daha fazla ebeveynin çocukları için tıbbi yardıma başvurduğunu aktarıyor.
Idaho'da ise muafiyet sürüyor. Dört kardeşin dosyasında dikkat çeken durum, birbirini izleyen ölümlere rağmen sonraki çocukların sağlığını güvenceye alacak bir koruma müdahalesinin gerçekleşmemesi. Mevcut düzenlemeler, aynı ailede daha önce çocuk ölümü yaşanmış olsa bile tıbbi bakımın dinî gerekçeyle reddedildiği yeni vakalarda devletin müdahale olanaklarını sınırlamaya devam ediyor.
