Erkeklerin yıllardır tartıştığı “oturarak mı ayakta mı idrar daha doğru?” sorusuna, rastgele tasarımla yapılan yeni bir çalışma ışık tuttu. Bulgulara göre sağlıklı erkeklerde oturma ya da ayakta duruş, idrar akış hızı ve mesanenin ne kadar tamamen boşaldığı üzerinde kayda değer bir fark yaratmıyor.
Rastgele çapraz denemede oturma-ayağa geçiş test edildi
Çalışma, Kolombiya’daki Colombian Urology Research Group ekibi tarafından yürütüldü ve Neurourology and Urodynamics dergisinde yayımlandı. 18-39 yaş aralığında 52 sağlıklı erkek deneğin idrar yapma performansı, oturur ve ayakta durur pozisyonda izlenerek karşılaştırıldı.
Deneneklerin yaklaşık yarısı önce oturup sonra ayakta idrar yaptı; diğer grup önce ayakta, ardından oturmayı tercih etti. Pozisyonlar arasında, “washout period” olarak en az 24 saatlik bir ara verildi.
Akış hızı ve toplam boşaltımda fark çıkmadı
Araştırmacılar tek bir idrar denemesi sırasında en yüksek idrar akış hızını (idrardan çıkışın tepe hızı) ve atılan toplam idrar miktarını ölçtü. Sonuçlar, oturarak ya da ayakta idrar yapmanın bu ölçümler üzerinde anlamlı bir değişiklik yaratmadığını gösterdi.
Ekip, “Sağlıklı erkeklerde idrar yapma pozisyonu maksimum idrar akış hızını ya da boşaltılan idrar hacmini anlamlı biçimde değiştirmedi” değerlendirmesinde bulundu. Pozisyonlar arasında tek dikkat çekici farklılık, ayakta duruşta en hızlı akışa ulaşmanın çok az daha uzun sürmesiydi. Araştırmacılar bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olmasına rağmen klinik açıdan anlamlı görülmediğini de belirtiyor.
Sağlıklılarda “tercih serbest”; sorun varsa tablo değişebilir
Çalışmanın vardığı genel sonuç, sağlıklı erkekler için tuvalete nasıl gidileceğinin pratikte çok fark yaratmadığı yönünde. Ancak araştırmacılar, idrarla ilgili bir sorun bulunması durumunda farklı sonuçların gündeme gelebileceğine işaret eden önceki çalışmaların varlığını da hatırlatıyor.
Örneğin 2014’te yayımlanan bir meta-analizde, oturarak idrar yapmanın daha iyi mesane boşaltımıyla ilişkilendirilebildiği; bu etkinin ise alt idrar yolu şikâyetleri olan erkeklerde daha belirgin olduğu ifade edilmişti. Sağlıklı erkeklerde ise pozisyona bağlı fark görülmediği belirtiliyor.
Bu yeni çalışma, idrar yapma pozisyonunun sağlıklı erkeklerde pratik etkisinin sınırlı olduğuna dair mevcut tartışmalara somut bir veri daha ekliyor. Sonuç olarak, idrarla ilgili bir şikâyet yoksa erkeklerin kendi tercihine göre oturup ayakta durabileceği değerlendiriliyor.
