Borsa İstanbul’da fon piyasasındaki likidite sorunlarının tetiklediği sert düşüş, yurt dışı basında geniş yer buldu. Financial Times, IntelliNews ve Reuters, Türkiye piyasalarındaki hareketliliği Pusula Portföy ve düzenleyici süreçler üzerinden farklı açılardan ele aldı. Ortak vurgu ise fonlardan çıkış taleplerinin yarattığı gerilim ve bunun fiyatlara yansıması oldu.
Financial Times: “Fon hücumu” benzetmesi
Financial Times, “Yatırımcıların 1 milyar dolar çektiği ‘fon hücumu’nda Türk hisseleri geriledi” başlıklı haberinde BIST 100’ün çarşamba günü yüzde 5’in üzerinde değer kaybettiğini yazdı. Gazete, düşüşün önceki günlerde görülen gerilemeye ek olarak hızlandığını; salı günündeki yüzde 2’yi aşan kaybın ardından yeni bir satış dalgasının geldiğini aktardı.
FT’ye göre hareketlilik, Pusula Portföy’ün bazı para piyasası ve yatırım fonlarında yatırımcıların iade taleplerini karşılayamadığını açıklamasının ardından başladı. Ancak gazete, analistlere dayanarak sorunun yalnızca bu açıklamayla sınırlı olmadığına dikkat çekti.
Haberde ayrıca son iki yılda bazı yerel fonların, bağlı şirketler üzerinden ilişkili ve halka açıklık oranı düşük şirket hisselerini alması vurgulandı. Yoğun alımların söz konusu hisselerin fiyatlarını yükselttiği; ardından yüksek getirilerin daha fazla yatırımcı çekerek aynı ya da ilişkili hisselere yeni para girişini desteklediği ifade edildi.
East Capital portföy danışmanı Emre Akçakmak da FT’ye yaptığı değerlendirmede yaşananları “likidite endişeleri nedeniyle yatırımcıların fonlardan çıkış yaptığı” ve bunun “fiilen bir ‘fon hücumu’” olduğunu belirtti. FT’nin bir diğer dikkat çektiği nokta ise bu sarsıntının, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in yürüttüğü ekonomi programıyla Türkiye’nin uluslararası ekonomik güvenilirliğini yeniden tesis etmeye çalıştığı döneme denk gelmesi oldu.
RBC BlueBay Asset Management kıdemli ülke stratejisti Timothy Ash ise FT’ye, “Bu belki de Şimşek’in şimdiye kadarki en büyük sınavı” değerlendirmesinde bulundu.
IntelliNews: Pusula’daki likidite krizi piyasalara yayıldı
Berlin merkezli IntelliNews, “Likidite krizi, Yunanistan’a tekne ve yangın satışı: Pusula Holding’in düşüşü Türkiye piyasalarını nasıl sarstı?” başlıklı analizinde Pusula Holding ve Pusula Portföy’deki gelişmelerin piyasalara etkisini öne çıkardı.
Haberde, Pusula Portföy Başkanı Muhammed Yariz hakkında yakalama kararı çıkarıldığı dönemde Marmaris’ten özel tekneyle Yunanistan’a kaçtığı yönündeki iddialara atıf yapıldığı görüldü. Ayrıca son günlerde yaşanan temerrüt krizinin kronolojisine yer verildi.
IntelliNews, Pusula Holding ve iştiraklerinin daha önce Tera Group’a satılması için anlaşma yapıldığını; ancak devrin hukuki ve operasyonel olarak henüz tamamlanmadığını belirtti. Gazete, sürecin Rekabet Kurumu, SPK ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) onaylarına bağlı olduğunu aktardı.
Haberde Tera’nın, Pusula Portföy’deki mevcut fon yükümlülüklerinden hukuki olarak sorumlu tutulmadığı özellikle vurgulandı. IntelliNews, Borsa İstanbul ve tahvil piyasalarına yönelik sistemik tehdidin şimdilik sınırlı kaldığı görüşünü aktarırken; gelişmelerin Türkiye’de hızla büyüyen banka dışı finans, tasarruf finansmanı ve portföy yönetimi sektörlerindeki kırılganlıklara işaret ettiğini savundu.
Reuters: İşlem yasakları ve suç duyuruları
Reuters ise “Türkiye’de düzenleyici kurum, hisse manipülasyonu nedeniyle suç duyurularında bulundu ve işlem yasakları getirdi” başlıklı haberinde SPK’nın katılımevim, Gündoğdu Gıda ve Destek Finans Faktoring hisseleriyle bağlantılı işlemler nedeniyle 38 kişi hakkında suç duyurusunda bulunduğunu yazdı. Reuters, bu kişilere Borsa İstanbul’da iki yıl işlem yasağı getirildiğini belirtti.
Haberde Katılımevim ile aynı grupta bulunan Pusula Portföy’ün de iki yıl işlem yasağı aldığı; şirket yöneticilerinin savcılığa sevk edilenler arasında yer aldığı bilgisi paylaşıldı. Ayrıca Pusula Portföy’ün düzenleyici değişikliklerin ardından yatırımcı çıkışlarının yaşanmasıyla bazı fonlardaki yükümlülüklerini bu hafta yerine getiremediğini açıkladığı aktarıldı.
Reuters, son dönemdeki sert kayıplara rağmen SPK incelemesine konu üç şirketin hisselerinin yılbaşından bu yana halen kayda değer biçimde yükseldiğini de vurguladı. Katılımevim hisselerinin son iki haftada yaklaşık yüzde 59 gerilemesine rağmen yılbaşından bu yana yüzde 300’ün üzerinde; Gündoğdu Gıda’nın temmuz sonundaki zirvesinden yüzde 75’in üzerinde düşmesine rağmen yüzde 140’ın üzerinde; Destek Finans Faktoring’in ise temmuz başındaki zirvesinden yüzde 37 gerilemesine rağmen yılbaşından bu yana yüzde 300’ün üzerinde değer kazandığı belirtildi.
Ortak nokta: Fon çıkışı baskısı fiyatları sertleştiriyor
Uluslararası yayınların ortak çerçevesinde, Pusula Portföy’de yatırımcıların fonlardan çıkış talepleri ve bu taleplerin karşılanmasında yaşanan sorunların Borsa İstanbul’daki sert satışların arka planında olduğu ifade edildi. Haberlerde ayrıca, fonlardan çıkışların hızlanması halinde bazı fonların ellerindeki varlıkları nakde çevirmek için satış yapmak zorunda kalacağı; bunun da fiyat hareketlerini daha da sertleştirebileceğine dair değerlendirmelere yer verildi.
