Judy Heumann, 5 Nisan 1977 sabahı San Francisco’daki gösteriye giderken çantasına diş fırçası ve yedek iç çamaşırı koydurdu. Eylemin uzayabileceğini düşünüyordu. Saatler içinde yaşanacaklar, bu küçük hazırlığın ne kadar yerinde olduğunu gösterecekti.
Göstericiler, 1973 Rehabilitasyon Yasası’nın 504. maddesinin uygulanmasını talep ediyordu. Madde, federal destek alan kurumlarda engelliliğe dayalı ayrımcılığı yasaklıyordu. Yasa dört yıl önce kabul edilmişti fakat uygulama kuralları imzalanmadığı için haklar kâğıt üzerinde kalmıştı.
Bir soruyla başlayan işgal
Heumann, Federal Sağlık, Eğitim ve Refah Bakanlığı binası önündeki kalabalığa çocukken erişilebilir olmadığı gerekçesiyle okula alınmadığını anlattı. Ardından göstericileri binaya girmeye çağırdı. Yüzlerce kişi dördüncü kata çıktı ve bölge müdürü Joe Maldonado ile görüşmek istedi.
Maldonado’nun “504. madde nedir?” diye sorması öfkeyi büyüttü. Aktivistler güvence almadan ayrılmayacaklarını bildirdi. Memurlar akşam eve giderken göstericiler binada kaldı. Böylece 26 gün sürecek işgal başladı.
İlaçtan işaret diline uzanan dayanışma
Eylemcilerin pek çoğu düzenli ilaç, kişisel yardımcı ve özel ekipman kullanıyordu. Binanın günlük yaşam için uygun olmaması ciddi sorunlar yarattı. Buna karşın yerel topluluklar yemek, yatak, tıbbi malzeme ve iletişim desteği sağladı. Kara Panter Partisi de günler boyunca sıcak yemek gönderdi.
İşitme engelli katılımcılar için işaret dili çevirisi yapıldı. Telefon hatları, basınla ve ülkenin diğer şehirlerindeki destekçilerle bağlantı kurmak amacıyla kullanıldı. Farklı engel gruplarının aynı taleple hareket etmesi, eylemin toplumsal gücünü artırdı.
Washington’a taşınan baskı
San Francisco’daki grup içeride kalırken bazı aktivistler Washington’a giderek dönemin bakanı Joseph Califano üzerindeki siyasi baskıyı yoğunlaştırdı. Kongre üyeleriyle görüşmeler yapıldı, kamuoyu desteği büyüdü. Yönetim sonunda 504. maddeye ilişkin düzenlemeleri zayıflatmadan imzalamayı kabul etti.
Eylem 30 Nisan 1977’de zaferle sona erdi. Bu düzenlemeler eğitimden ulaşıma, kamu hizmetlerinden istihdama kadar geniş bir alanda erişilebilirlik mücadelesine yasal zemin sağladı. Sonraki yıllarda kabul edilen Engelli Amerikalılar Yasası için de önemli bir başlangıç noktası oluşturdu.
Heumann’ın yaşamı boyunca sürdürdüğü hak mücadelesi, kişisel deneyimin örgütlü eyleme nasıl dönüşebileceğini gösterdi. San Francisco’daki binada geçen 26 gün, ülkenin engelliliğe bakışını değiştiren kararlı bir yurttaşlık hareketi olarak tarihe geçti.




