İngiltere’de iCloud üzerinden yürütülen büyük ölçekli hukuk mücadelesinde yeni bir eşik aşıldı. Tüketici hakları grubu Which?, Apple’a karşı açtığı 3 milyar sterlinlik (4 milyar dolar) toplu dava sürecine Rekabet Temyiz Mahkemesi’nden onay aldı. Bu karar, iCloud’u kullanan çok sayıda kişinin davanın kapsamına dahil olmasına zemin hazırlıyor.
Mahkeme, toplu davaya onay verdi
Which?, Rekabet Temyiz Mahkemesi’nin Apple’a karşı açılan davanın yürütülmesine izin verdiğini duyurdu. Mahkemenin onayı, Apple kullanıcılarını temsil eden toplu dava işlemlerinin önünü açtı. Bu süreç, davanın bazı bölümlerinin durdurulmasına yönelik itirazların reddedilmesinin ardından şekillendi.
Mahkeme, ABD merkezli teknoloji şirketinin davanın belirli kısımlarını engellemeye dönük girişimini sonuçsuz bıraktı. Ardından, Which? grubunun Apple kullanıcılarını temsil etmesini sağlayan toplu dava adımlarına ilişkin kararın haziran ayı başında onaylandığı belirtildi.
Dava iddiaları: iCloud’u zorunlu kılma ve rekabeti zayıflatma
Dava ilk olarak Kasım 2024’te sunulan dilekçeyle gündeme geldi. Which? tarafı, Apple’ın iPhone ve diğer cihaz kullanıcılarını iCloud depolama hizmetine yönlendirecek şekilde konumunu kötüye kullandığını öne sürdü. Ayrıca şirketin kullanıcıların rakip hizmetlere geçişini zorlaştırdığı iddia edildi.
Which? anlatımında, Apple’ın belirli dosyaların depolanma biçimini teknik olarak kısıtladığı, iCloud’u iOS işletim sistemine sahip cihazlarla ilişkilendirdiği ve sistem tasarımlarıyla yönlendirmeler yaptığı kaydediliyor. Bu yaklaşımın rekabeti zayıflattığı ve fiyatların artmasına yol açtığı savunuluyor.
Which? CEO’su Anabel Hoult, açıklamasında güçlü konumdaki hiçbir şirketin bunu kötüye kullanamayacağını ortaya koymak istediklerini söyledi. Hoult’a göre mahkemeden gelen onay, tüketicilerin Apple’dan alacaklı olduklarına inandıkları tazminata ulaşması açısından önemli bir adım.
Apple tarafı temyize gideceğini söyledi
Apple, konuyla ilgili sorulara hemen yanıt vermedi. Şirket daha önce iddiaları reddederek, iCloud’u kullanmanın bir zorunluluk olmadığını ve pek çok kullanıcının üçüncü taraf alternatiflere yöneldiğini belirtmişti.
Apple ayrıca uygulamalarını güçlü biçimde savunduğunu ve karara katılmadığını ifade ederek temyize gideceğini duyurmuştu. Şirketin savunmasına göre iCloud’a ilişkin yönlendirmeler, kullanıcıların seçenekleri kapsamında değerlendirilmeli.
iCloud tarafında Apple, cihazlarda kullanıcılarına küçük miktarda ücretsiz depolama alanı sunuyor. Bu alan dolduğunda ise fotoğraf, video, mesaj ve diğer içeriklerin yedeklenebilmesi için ücretli iCloud paketleri öneriliyor. Depolama fiyatları aylık 50 GB için 99 peniden başlayıp 12 TB için 54,99 sterline kadar çıkıyor.
Öte yandan Apple, güvenlik gerekçesiyle rakip depolama servislerine cihazlar üzerinde tam erişim hakkı vermiyor. Which? bunun, iCloud’un alternatiflere kıyasla daha fazla özelliğe sahip olmasına yol açtığını savunuyor. Ayrıca Which?, Apple’ın 2015 yılından bu yana kullanıcıları iCloud’a “kilitlediğini” ve bu nedenle yüksek ücretler tahsil edildiğini öne sürüyor.
Kapsam: yaklaşık 40 milyon tüketici ve tarih planı
Dava kapsamına, 8 Kasım 2018 ile 8 Haziran 2026 tarihleri arasında iCloud hizmetini kullanan ve 8 Haziran 2026 tarihinde İngiltere’de ikamet eden yaklaşık 40 milyon tüketici alınıyor. Hak sahipleri dava sürecinden çekilmedikleri sürece otomatik olarak davaya dahil edilecek.
İngiltere dışında ikamet eden kullanıcıların ise Which? web sitesi üzerinden 8 Ekim 2026 tarihine kadar başvuru yapması gerekiyor. Kapsamda olup davadan çekilmek (opt-out) isteyen İngiltere sakinlerinin de aynı tarihe kadar bildirimde bulunması gerekiyor.
iCloud’u ilk kez 8 Haziran 2026 tarihinden sonra kullanmaya başlayanlar ise davaya dahil edilmeyecek. Davanın ilk duruşmalarının da Ekim 2028’den önce yapılması beklenmiyor.
