Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu Ar-Ge birimi (KAMU-AR), halkın en çok tükettiği 64 temel gıda maddesini baz alarak hazırladığı “Halkın Enflasyonu” araştırmasının Haziran 2026 sonuçlarını açıkladı. Rapora göre gıda fiyatlarındaki yüksek artış hızında yavaşlama görülse de zamlar haziranda da devam etti. Endeksteki artış serisi ise 73 aya ulaştı.
Çalışma, Türkiye’de süren yüksek enflasyonun özellikle ücretliler, dar gelirliler ve yoksullar üzerindeki baskıyı artırdığını vurguluyor. Gıda tarafındaki yükselişin ücret artışlarını geride bıraktığına dikkat çekilen raporda, alım gücünün reel olarak ciddi ölçüde eridiği ifade edildi.
Haziranda Gıda Fiyatları Yüzde 1,9 Arttı
KAMU-AR’ın araştırmasına göre haziranda gıda fiyatları bir önceki aya göre yüzde 1,9 yükseldi. Yılın ilk yarısında gıda fiyatlarındaki artış yüzde 34,9 olarak kayda geçerken, son bir yıllık dönemdeki artış yüzde 59,5’i buldu. Böylece endekste aralıksız yükseliş dönemi 73 aya tamamlandı.
Raporda, Eylül 2021’de başlayan enflasyon sürecinin maliyet etkisinin sürdüğü belirtildi. Buna göre, Eylül 2021’de 100 liraya satın alınabilen gıda sepeti için Haziran 2026’da 2.333 lira ödenmesi gerektiği aktarıldı. Aynı dönemde kamu çalışanlarının maaşlarındaki artışın yüzde 1.126’da kalması nedeniyle memurların gıda karşısındaki alım gücünün reel olarak yüzde 45 oranında azaldığı ifade edildi.
Tarım Girdilerindeki Zamlar Fiyatlara Gecikmeli Yansıyor
Rapor, gıda fiyatlarının ücret ve diğer gelirlerdeki artışı geride bırakmasının açlık ve yoksulluk riskini büyüttüğünü kaydediyor. Bu tabloyu etkileyen unsurlar arasında tarım sektöründeki maliyet artışlarının da bulunduğu belirtilirken, bu etkilerin önümüzdeki aylarda fiyatlar üzerinde baskı oluşturmaya devam edeceği vurgulandı.
Çalışmada, tarımsal girdi fiyatlarının şubat ayında yüzde 3,1, martta yüzde 4 ve nisanda yüzde 5,61 arttığı hatırlatıldı. Tarla fiyatlarının ise nisan ayında yüzde 4,3, mayısta yüzde 0,6 yükseldiği; bu gelişmelerin gıda fiyatlarına gecikmeli biçimde yansımayı sürdürdüğü aktarıldı.
Haziran ayına gelindiğinde, et ve balık grubu dışındaki tüm gıda harcama gruplarında artış görüldü. Aylık bazda ekmek, un, bulgur ve pirinç yüzde 0,3; süt, süt ürünleri ve yumurta yüzde 2,4; bakliyat ürünleri yüzde 3,2; margarin ve sıvı yağ yüzde 3,5; işlenmiş gıda maddeleri (salça, zeytin, bal, çay, tuz) ise yüzde 5,2 artış gösterdi.
Et ve balık harcama grubunda ise beyaz et fiyatlarındaki gerilemenin etkisiyle yüzde 3,5 düşüş yaşandı. Böylece haziranda genel yükselişe rağmen et-balık tarafında ayrışma ortaya çıktı.
Sebzede Yükseliş 123,3’e Dayandı
Ocak-Haziran 2026 döneminde gıda gruplarında artış eğilimi devam etti. Ekmek, un ve makarna fiyatları yüzde 35,1; et-balık fiyatları yüzde 28; süt ürünleri yüzde 30,1 yükselirken, yılın ilk yarısında en yüksek artışlar yüzde 60,9 ile meyve ve yüzde 63,4 ile sebze ürünlerinde ölçüldü.
Yıllık bazda incelendiğinde ise gıda fiyatlarındaki toplam artış yüzde 59,5 oldu. Son bir yılda ekmek ve unlu mamuller yüzde 52,7, et ve balık yüzde 50,5, süt ürünleri yüzde 40,7 ve yağlar yüzde 40,4 oranında zamlandı. Meyve fiyatları yıllık yüzde 80 artışla öne çıkarken, sebze fiyatlarındaki artış yüzde 123,3’e ulaştı.
Son 12 aylık dönemin ortalamalarına göre yapılan hesaplamada gıda fiyatlarının bir önceki döneme göre ortalama yüzde 55,3 oranında yükseldiği de raporda yer aldı.
