Meclis’ten 2025’te geçen düzenlemeyle zeytinlik alanlarını madenciliğe açan iktidarın, Filistin’de yaşanan “zeytin ağaçlarının kesilmesi” tartışmasına yönelik sözleri, Türkiye’deki uygulamalarla birlikte tartışma konusu oldu. COP31 kapsamında sergi ve açıklamalarla zeytin ağacına vurgu yapılırken, iktidarın içeride çevreyle ilgili yaklaşımının çelişkili olduğu iddiaları güçleniyor.
COP31 sürecinde açılan “Dönüş Umudu: El-Avde – Zeytin Ağacı Hikayesi” deneyim sergisini ziyaret eden TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, zeytin ağaçlarının yok edilmesini insanlığın geleceğine vurulan bir darbe olarak değerlendirdi. AKP Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Ömer Çelik ise zirveye işaret ederek, zeytinlerin yok edilmesine karşı “sembolik” bir yanıt verildiğini savundu.
Kurtulmuş ve Çelik, zeytin ağacını “umudun simgesi” diye anlattı
Kurtulmuş, sergi ziyareti sırasında yaptığı konuşmada, “Zeytin ağaçlarının yok edilmesi demek insanların yok edilmesi, umudun yok edilmesi, insanlığın geleceğe dair hesaplarının, düşüncelerinin ve hayallerinin yok edilmesi demektir” ifadelerini kullandı. Çelik de COP31’de liderlerin zeytin ağacı dikerken Filistin’de İsrail askerlerinin zeytinleri yok ettiğini belirterek, “O zeytinleri köklerinden söküyorlardı. O zeytin ağaçlarını yok etme barbarlığına karşı da sembolik bir cevap verilmiş oldu” dedi.
Bu sözler, zirvede barış ve umut vurgusunun öne çıkarıldığı bir çerçeve oluştururken, Türkiye’deki düzenlemeler nedeniyle eleştirilerin de gündeme gelmesine yol açtı. Muhalefet kanadı, zeytin ağacının sembol olarak sahiplenilmesiyle, sahadaki uygulamaların aynı çizgide olmadığına dikkat çekiyor.
Rızvanoğlu: “Zeytin mesajı” ile “madencilik izni” yan yana getirilemiyor
Yeni Parti İstanbul Milletvekili Evrim Rızvanoğlu, iktidarın COP31’deki zeytin vurgusunu Cumhuriyet’e değerlendirerek Türkiye’deki uygulamayı işaret etti. Rızvanoğlu, “Çelişkilerle dolu bir COP31 yaşıyoruz” diyerek, zirvede zeytin fidanlarının dikildiğini ve Gazze’de yok edilen zeytin ağaçlarından söz edildiğini söyledi. Gazze’deki yıkıma sahip çıkmanın önemine dikkat çeken Rızvanoğlu, asıl sorunun Türkiye’de ne olduğuna dair olduğunu belirtti.
Rızvanoğlu’nun eleştirisi, “Süper İzin Yasası” olarak bilinen düzenlemeye odaklandı. Düzenlemenin, zeytinliklerin korunmasını öngören 3573 sayılı Zeytincilik Kanunu’na rağmen, bazı şirketlere ayrıcalık sağladığı ve çevreye zarar riski taşıdığı gerekçesiyle eleştirildiğini aktardı. Rızvanoğlu, COP31’de barışın simgesi olarak dikilen zeytin fidanları ile Türkiye’de zeytinliklerin madencilik uğruna dönüştürülmesine imkan tanınmasını “en büyük çelişkilerden biri” olarak nitelendirdi.
Mevcut düzenlemenin sadece fidan dikmeyi değil, o fidanın büyüyeceği toprağı korumayı gerektirdiğini vurgulayan Rızvanoğlu, “Gazze’de de Türkiye’de de zeytin ağacı yaşamdır, emektir, hafızadır” ifadelerini kullandı. Ona göre, zeytin dalıyla barış mesajı verirken zeytinlikleri korumayan politikalar yürütmek, hem toplumsal hem de çevresel açıdan tutarsız bir tablo ortaya çıkarıyor.
“Süper İzin” 2025’te geçti: Taşıma ve dikim öngörülse de verim kaybı endişesi var
Kamuoyu, 19 Temmuz 2025’te Meclis’ten geçen “Süper İzin” olarak adlandırılan yasa ile sarsıldı. Kaynağa göre düzenleme, elektrik üretimi gerekçesiyle zeytinlik alanlarında madencilik faaliyetlerine izin vererek çevreye ciddi zararlar doğurma riski taşıyor. Yasa kapsamında zeytin ağaçlarının taşınması ya da yerine daha fazlasının dikilmesi öngörülse de, uzmanlar mevcut zeytinliklerde verim kaybı yaşanacağı ve birçok zeytinliğin heba olacağı yönünde uyarılar yapıyor.
Köylülerin geçtiğimiz yıl zeytinliklerini korumak için doğasına sahip çıkma çabalarına rağmen yasa çıkışının önüne geçilemediği belirtiliyor. Tartışmanın odağında, uluslararası zirvede zeytin ağaçlarının “umudun” simgesi olarak anılmasıyla, yurt içinde zeytinliklerin madencilikle karşı karşıya kalmasının yarattığı çelişki bulunuyor.





