Samsun’un İlkadım ilçesindeki ve Cumhuriyet tarihinin simge yapılarından biri olarak gösterilen İlkadım Anıtı’nda, Atatürk ve silah arkadaşlarının yanında konumlanan gençliği temsil eden kız ve erkek heykellerinin kaldırılması yeniden gündeme geldi. Konuyla ilgili girişimlerin ardından belediyeden açıklama geldi; heykellerdeki hasarlar nedeniyle onarımın mümkün olmadığı belirtildi.
Anıtın Kültür ve Turizm Bakanlığı envanterinde tescilli taşınmaz kültür varlığı olarak kayıtlı olması ise tartışmanın etkisini artırdı. Anıttaki kompozisyonda, dayanışmayı simgeleyen düzenin iki ucunda gençliği temsil eden figürler yer alıyordu.
Belediyeden “onarım mümkün değil” açıklaması
Atatürkçü Düşünce Derneği (ADD) Samsun Şubesi’nin konuyu gündeme getirmesinin ardından Büyükşehir Belediyesi açıklama yaptı. Yapılan değerlendirmede heykellerde oluşan çatlaklar, malzeme ayrılmaları ve olası korozyon riskine dikkat çekildi.
Belediye, bu bulgulara dayanarak heykellerin onarımının mümkün olmadığını aktardı. Ayrıca hazırlanan raporun ilgili kurula sunulduğu ve kurul kararının beklendiği ifade edildi.
Yetkililerin değerlendirmesine göre, heykellerdeki hasarlar yeniden yerleştirme sürecini de doğrudan etkiliyor. Kurulun vereceği kararın, bundan sonraki adımların şeklini belirlemesi bekleniyor.
Tarihsel tartışma: Heykeller daha önce de kaldırılmıştı
Konunun geçmişi de hatırlatılıyor. Cumhuriyet, 17 Mart 2024’te yaşamını yitiren yazar Ali Sirmen’in 5 Eylül 1989’da “Dünyada Bugün” köşesinde yayımlanan “Bir Anıt Öyküsü” yazısı üzerinden İlkadım Anıtı’na yapılan müdahaleyi yeniden gündeme taşımıştı. Samsun muhabirimiz Cemil Ciğerim’in, olayın tanıklarıyla görüşmelerine dayanan haber akışı da bu tartışmayı büyüttü.
Habere göre, heykeltıraş Hakkı Atamulu’nun Atatürk ve arkadaşlarının yanında Türk gençliğini simgelemek üzere tasarladığı kadın ve erkek figürleri, Kenan Evren’in 20 Kasım 1982’deki Samsun ziyareti sonrasında “çıplak” oldukları gerekçesiyle sökülerek fuar alanına taşındı.
Dönemin belediye başkanı Selahattin Ereren, figürleri uygun bulmadığını söylerken; eski vali Altay Utkan kararı yadırgadığını ifade etti. Kutlama komitesi üyesi Üstün Köseoğlu ise figürlerin Evren’in emriyle kaldırıldığını ve askeri dönemde itiraz edilemediğini anlattı.
Yazıda, heykellerin yeniden yerlerine konması talebinin yurttaşların gündeminden yükseldiği belirtilirken, bu talep bugünkü tartışmalara da zemin hazırladı. Şimdi ise belediyenin raporunun kurul değerlendirmesinde olduğu ve kararın bekleniyor olması, sürecin geleceğini belirleyecek başlık olarak öne çıkıyor.




