ABD Başkanı Donald Trump, İran ile varılan mutabakatın ardından bölgede ateşkes beklentisini net biçimde dile getirdi. Trump, “Lübnan, Hizbullah ve İsrail dahil olmak üzere, tüm cephelerde tam bir ateşkes bekliyoruz” ifadelerini kullandı. Açıklama, Orta Doğu’daki gerilimin seyrine ilişkin yeni bir mesaj olarak öne çıkarken, Trump’ın değerlendirmesinde piyasaların hareketliliği de yer aldı.
Ateşkes mesajı: “Tüm cephelerde” vurgusu
Trump açıklamasında, Lübnan, Hizbullah ve İsrail başta olmak üzere “tüm cephelerde tam bir ateşkes” hedefini işaret etti. Bu yaklaşım, ABD’nin ateşkesin kapsamını geniş şekilde ele aldığına işaret ederken, bölgesel çatışmaların durması yönündeki beklentiyi de güçlendirdi.
Trump ayrıca, açıklamasında petrol fiyatlarının çok düşmesi ve hisse senetlerinin yükselmesi gibi gelişmelerin piyasaları olumlu etkilediğini belirtti. Trump’ın aynı değerlendirme içinde ateşkes beklentisini de tekrar etmesi, mesajın yalnızca diplomatik değil, ekonomik yansımaları da olan bir çerçevede verildiğini gösterdi.
İran-ABD mutabakatı ve “İslamabad Mutabakatı”
İran ile ABD arasında, Pakistan aracılığında yürütülen müzakereler kapsamında 14 Haziran’da savaşın durdurulmasını ve taraflar arasındaki sorunların görüşmelerle çözülmesini öngören 14 maddelik bir mutabakata varıldığı duyurulmuştu. Kaynaklara göre, bu mutabakat “İslamabad Mutabakatı” olarak adlandırılıyor.
Mutabakat zaptı, gece İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve ABD Başkanı Donald Trump tarafından dijital ortamda imzalanarak yürürlüğe girdi. Böylece taraflar, ateşkesin temel çerçevesini kısa sürede hayata geçirmek için ilk adımı attı.
Mutabakatın içeriğinde Lübnan dahil savaşın sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı’nın açılması ve ABD’nin İran’a uyguladığı deniz ablukasının kaldırılması gibi başlıklar bulunuyor. Bu maddeler, bölgedeki gerilimin sadece kara hattında değil, deniz ve enerji geçişleriyle ilgili boyutlarında da ele alınmayı hedeflediğini ortaya koyuyor.
İmzaların ardından tarafların, nihai anlaşmaya varılması için İran’ın nükleer programı ve yaptırımların kaldırılması gibi konularda kısa süre içinde 60 günlük müzakere sürecine başlaması bekleniyor. Bu süreçte, Trump’ın “tam ateşkes” vurgusunun nasıl somut adımlara dönüştürüleceği ise yakından izleniyor.
