“Tokalaşma” ile başlayan ve Ağustos 2025’te kurulan komisyon çalışmalarıyla yasal düzenleme aşamasına gelen süreçte yeni adım TBMM’den geldi. TBMM Başkanlığı’na sunulan 12 maddelik kanun teklifi, “Çerçeve Yasa” olarak nitelendiriliyor ve örgüt faaliyetleri kapsamında bazı suçlarda kovuşturma ile infazın ertelenmesini öngörüyor. Teklifin, Adalet Komisyonu görüşmelerinin ardından TBMM Genel Kurulu’na sevk edilmesi beklenirken, Meclis kaynakları en geç 12 Ağustos’ta yasalaşma ihtimalinin bulunduğunu belirtiyor.
AKP Grup Başkanı Abdullah Güler, kanun teklifinin sunulmasının ardından yaptığı açıklamada sürece katkı çağrısı yaparken, “Öcalan’ın koşullarının iyileştirilmesi” sorusu üzerine Adalet Bakanlığı’na dikkat çekti. Teklifte öne çıkan düzenlemeler ise, ertelemenin şartları, süreler ve bazı suçlar bakımından uygulanmayacak hükümler olarak sıralanıyor.
Milli Birlik Komisyonu’ndan sonra TBMM’ye sunuldu
Süreç, 1 Ekim 2024’te TBMM’nin yeni yasama yılının açılışında MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin DEM Partililerle tokalaşmasıyla başlatılan tartışmalarla şekillendi. Ardından “Kürt sorununun çözümü için Meclis’te komisyon kurulması” yönünde adımlar atıldı ve 5 Ağustos 2025’te TBMM Milli Birlik, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu ilk toplantısını yaptı. Komisyonun 21 toplantı sonunda “Çözüme yönelik ortak rapor” kaleme aldığı belirtildi.
Komisyon çalışmalarının tamamlanmasının ardından yasal düzenleme aşamasına geçildi. AKP milletvekillerince hazırlanan ve “Çerçeve Yasa” olarak adlandırılan 12 maddelik kanun teklifi Meclis Başkanlığı’na teslim edildi. Teklifin imza sayısında 360 rakamına işaret edilirken, Yeni Parti milletvekillerinin imza atmadığı; teklife AKP, MHP, CHP, DEM Parti, Yeni Yol Grubu’nun bazı milletvekilleri ve bazı bağımsız milletvekillerinin imza verdiği aktarıldı.
Erteleme şartları, süreler ve kapsam dışı suçlar
Kanun teklifinin temel çerçevesi; “PKK ve kontrolü altındaki tüm örgütsel yapı ve her türlü unsurlarıyla fiili varlığını sona erdirdiği ve silahsızlandığının güvenlik kurumlarınca tespiti”nin Milli Güvenlik Kurulu tarafından teyit edilmesine dayanıyor. Teklif, PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, örgüte üye olma veya bilerek ve isteyerek yardım etme ile örgütün propagandasını yapma suçlarını kapsama alırken, örgüt faaliyetleri kapsamında işlenen ve “6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun”da düzenlenen bazı suçlar bakımından da yararlanma imkanı tanıyor.
Öte yandan bazı isimler ve fiiller doğrudan kapsam dışı bırakılıyor. Kasten öldürme suçu işleyen ve 01 Haziran 2005 tarihinden önce müebbet hapis ya da ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan hüküm giyen örgüt üyelerinin yasadan yararlanamayacağı bildirildi. Kanun kapsamına giren ve mevcutta soruşturma ve kovuşturmaları bulunan kişiler için ise dosyalarının bulunduğu mercilerde yargı sürecinin devam edeceği ifade edildi.
Kanundan yararlanmak isteyenlerin “bulunulan yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına” ya da Kurul tarafından görev verilen kurumlara başvurması öngörülüyor. Yurt dışında bulunanların ise başvuruyu konsolosluklar üzerinden yapacağı belirtiliyor. Bunun yanında, kanun kapsamına alınmayan suçlar dışında örgütün faaliyetleri kapsamında veya lehine suç işleyenler için soruşturma ve kovuşturmada erteleme düzenlemesi getiriliyor.
Erteleme süreleri bakımından ise teklif, üst sınırı 15 yıl veya daha az olan suçlardaki soruşturma ve kovuşturmaların 5 yıl; üst sınırı 15 yılın üzerinde olup müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlardaki soruşturma ve kovuşturmaların ise 10 yıl süreyle ertelenmesini düzenliyor. Erteleme kararı, soruşturma aşamasında Cumhuriyet Savcısı, kovuşturmada ise yargılamayı yapan mahkeme tarafından verilecek.
Erteleme süresi içinde zamanaşımının işlemeyeceği; terör suçlarından birinin işlenmesi halinde erteleme kararının kaldırılarak soruşturma ve kovuşturmaya devam edileceği de teklifte yer alıyor. Ayrıca, örgüt faaliyeti kapsamında veya lehine işlenen suçlardan toplam 15 yıl veya daha az hapis cezası alanların cezalarının infazının 5 yıl; 15 yıldan fazla hapis veya müebbet hapis ya da ağırlaştırılmış müebbet alanların infazının ise 10 yıl süreyle ve infaz hâkiminin kararıyla ertelenebileceği belirtiliyor.
Teklifte, oluşturulacak Kurul’un erteleme kararlarını dönemsel olarak değerlendireceği; gerekli görülmesi halinde soruşturma/kovuşturma/mahkûmiyet nedeniyle doğan hak yoksunluğunun sonuçlarının ortadan kaldırılmasının sulh ceza hâkimliği, mahkeme ya da infaz hâkimliğinden talep edilebileceği kaydediliyor. Teslim ve silahsızlanmaya yönelik çalışmaların ise Millî Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı koordinasyonunda yürütüleceği ifade ediliyor. Kanundan yararlanmak isteyenlerin, Milli Güvenlik Kurulu kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından 6 ay içinde yazılı başvuru yapması bekleniyor.
Kanun teklifinin 7 Ağustos Cuma günü Adalet Komisyonu’na sunulacağı; komisyon görüşmelerinin ardından TBMM Genel Kurulu’na gönderileceği belirtilirken, Meclis kaynaklarına göre teklifin en geç 12 Ağustos’ta yasalaşacağı öngörülüyor.
