TBMM Genel Kurulu’nda öğrenci affı ve yükseköğretime yönelik düzenlemeleri içeren kanun teklifinin ilk 13 maddesi kabul edildi. Kabul edilen düzenlemeler arasında son sınıf öğrencilerine ek sınav ve intörnlük eğitimini tamamlama imkanı bulunuyor. Öte yandan akademik sahteciliğe ilişkin yaptırımların ağırlaştırıldığı, vakıf üniversiteleri için yeni denetim ve yaptırım hükümleri getirildiği görülüyor.
Genel Kurul’da ayrıca, yabancı uyruklu kontenjan kapsamında uzmanlık eğitimi yapanlara döner sermaye gelirinden pay verilmemesine dair madde tekliften çıkarıldı.
Son sınıf öğrencilerine ek sınav ve tamamlama hakkı
Kabul edilen maddelere göre, azami öğrenim süresini tamamlayan son sınıf öğrencileri (intörnlük eğitimi dönemi hariç) başarısız oldukları veya alamadıkları teorik ya da uygulamalı dersler için iki ek sınav veya tekrar hakkı elde edecek. Bu hak; öğrencilerin diploma sürecinde geride kalan dersleri tamamlamasına yönelik bir düzenleme olarak öne çıkıyor.
Düzenleme, uygulamalı eğitime veya intörnlük eğitimine başlamamış ya da eğitimini tamamlamamış öğrencileri de kapsayacak şekilde kurgulandı. Başarısız olan veya ilgili eğitime geçemeyen öğrencilerin uygulamalı ya da intörnlük eğitimini tamamlayabilmesine imkan tanınması öngörülüyor. Ancak azami öğrenim süresini dolduran ara sınıf öğrencilerine ek sınav hakkı verilmeyecek.
Uygulamalı eğitim ve intörnlük eğitimine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi için Yükseköğretim Kurulu (YÖK) yetkili kılınıyor.
Akademik sahteciliğe meslekten çıkarma ve adli para cezası
Teklifin kabul edilen hükümleri arasında akademik sahteciliğe dönük yaptırımlar dikkat çekiyor. Kişisel emek ve birikime dayanmayan, başkaları tarafından ücret karşılığında ya da ücretsiz üretilen yayın ve çalışmaların atama, yükselme, unvan ve derece elde etmekte kullanılması; bu fiilleri başkaları adına yapma veya aracılık edilmesi durumlarında meslekten çıkarma cezası öngörülüyor.
Yaptırımların kapsamı, bu yayın ve çalışmaları ücretli ya da ücretsiz olarak kısmen veya tamamen başkaları adına üreten ya da bunlara aracılık eden kişiler için adli para cezası şeklinde genişletildi. Söz konusu eylemin meslek edinen kişilerce işlenmesi halinde uygulanacak adli para cezasının daha yüksek aralıkta belirlenmesi de kabul metninde yer aldı.
Bu kapsamdaki yayın ve çalışmaların kullanımı suretiyle diploma derecesi veya akademik unvan alan kişiler için de adli para cezası düzenleniyor. Ayrıca aynı suçtan dolayı tüzel kişiler hakkında da Türk Ceza Kanunu hükümlerinin uygulanması hükme bağlanıyor.
Disiplin süreçleri yeniden düzenleniyor, vakıf üniversitelerinde yeni denetim
Kabul edilen ilk 13 maddenin disiplin süreçlerine dair bölümü de yeniden şekillendiriliyor. Disiplin soruşturmasında ifade alma ve savunma hakkına ilişkin usul ve esasların; Anayasa Mahkemesinin iptal kararları dikkate alınarak düzenlendiği belirtiliyor. Böylece hukuki güvenlik ve belirlilik ile hukuki dinlenilme hakkının sağlanması hedefleniyor.
Hükme göre, disiplin soruşturmasında soruşturulan kişiye gönderilecek davet yazısında hakkındaki iddiaların açıkça belirtilmesi ve en az 7 günden az olmayan bir süre içinde ifade alınması gerekiyor. Bu süre içinde sözlü ya da yazılı ifade verilmemesi halinde dosyadaki mevcut deliller kapsamında işlem yapılabileceği ifade ediliyor. Benzer şekilde savunmaya davet yazısında teklife esas eylemin ne olduğu, uygulanacak disiplin cezasının ne olduğu ve en az 7 gün süre tanınacağı vurgulanıyor.
Vakıf yükseköğretim kurumlarına ilişkin düzenleme tarafında ise idari yaptırım mekanizmaları öne çıkıyor. Kanunda; devlet veya vakıf ayrımı yapılmaksızın yükseköğretim kurumlarında eğitim-öğretime başlama sürecinin YÖK kararıyla yürütülmesi; akademik birimlerin daha sonra ortaya çıkan gerekçelerle kapatılabilmesi ve vakıf üniversitelerinde koşullara göre uyarıdan öğrenci kontenjanı kısıtlamasına, hatta faaliyet izninin geçici durdurulması ya da kaldırılmasına uzanan yaptırımların uygulanması öngörülüyor.
Öte yandan tıp fakültesi bulunan ve kendisine ait hastanesi olmayan vakıf üniversitelerine ilişkin ayrıca düzenlemeler de bulunuyor; şartları sağlayamayan öğrencilerin YÖK tarafından garantör üniversiteye ya da belirlenecek bir devlet üniversitesine intikal ettirilmesi hükme bağlanıyor.
Tekliften çıkarılan döner sermaye payı maddesi
Genel Kurul’daki görüşmeler sırasında AKP’nin kabul edilen önergesiyle, yükseköğretim kurumları ile Sağlık Bakanlığına bağlı araştırma ve uygulama hastanelerinde yabancı uyruklu kontenjanında uzmanlık eğitimi yapmakta olanlara döner sermaye gelirinden pay verilmemesine ilişkin düzenleme tekliften çıkarıldı.
Teklifin ilk 13 maddesinin kabul edilmesinin ardından, ikinci bölümün tümü üzerindeki görüşmeler tamamlanırken TBMM Başkanvekili Celal Adan, birleşime ara verildi. Komisyonun yerini almaması üzerine Adan, birleşimin bugün saat 14.00’te toplanmak üzere kapatıldığını bildirdi.