Gazze’de uzun vadeli ateşkes planı kapsamında kritik bir eşik daha gündeme geldi. Hamas, ateşkesin hayata geçirilmesinden sorumlu Barış Kurulu ile silahların geleceğine ilişkin anlaşmaya vardıklarını duyurdu. Hamas’ın müzakere heyetinde yer alan Gazi Hamad, sürecin İsrail’in yükümlülükleriyle bağlantılı ilerleyeceğini vurguladı.
“İsrail taahhütlerini yerine getirmeden adım yok”
Hamas’ın üst düzey yöneticilerinden Gazi Hamad, silahlarla ilgili atılacak herhangi bir adımın ancak İsrail’in saldırıları durdurması, Gazze’deki askerlerini geri çekmesi ve insani yardım girişini artırmasının ardından gündeme gelebileceğini söyledi. Hamad, anlaşmanın tarafların karşılıklı yükümlülüklerini içeren bir paket olduğunu belirtti.
Hamad’ın ifadeleri, sürecin karşılıklı şartlara bağlandığını net biçimde ortaya koydu. Hamas’ın, “İsrail taahhütlerini yerine getirmeden silahlarla ilgili hiçbir adım atmayacağız. İsrail anlaşmayı uygulamazsa biz de ilerlemeyeceğiz” mesajını verdiği aktarıldı.
Hamas’ın koşulları arasında İsrail’in Gazze’deki saldırıları ve “hedefli öldürmeleri” durdurması, askerlerini “Sarı Hat” olarak adlandırılan bölgeye çekmesi ve insani yardım girişine izin vermesi yer alıyor. Hamas ayrıca, ilk aşamada İsrail’in çok sayıda ihlalde bulunduğunu savunarak garantörlerin bu kez İsrail’in anlaşmanın tüm maddelerini uygulamasını sağlaması gerektiğini ifade etti.
Gazze yönetimi teknokrat komiteye devredilecek, ağır silahlar depolanacak
Anlaşma kapsamında Gazze’nin yönetiminin adım adım el değiştirmesi de planlanıyor. Barış Kurulu tarafından atanan Filistinli teknokratlardan oluşan Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi’nin bölgeye girerek yönetimi devralması öngörülüyor. Hamad, Hamas’a bağlı polis gücünün silahlarının bu komitenin kontrolüne verileceğini söyledi.
Hamas’ın ağır silahlarının ise imha edilmeyeceği, bunun yerine komitenin gözetiminde depolanacağı belirtildi. Silahların hangi koşullarda ve ne kadar süreyle depolanacağına dair ayrıntıların ise önümüzdeki görüşmelerde netleşmesi bekleniyor.
Hamas’ın silahlarla ilgili düzenlemenin uygulanmasını, Uluslararası İstikrar Gücü’nün Gazze’de konuşlandırılması şartına da bağladığı ifade edildi. Ayrıca ABD, Katar, Türkiye ve Mısır’dan oluşan garantör ülkelerin İsrail’in anlaşmaya tam olarak uyduğunu güvence altına alması gerektiği vurgulandı.
ABD’li bir yetkili de İsrail’in daha önce prensipte kabul ettiği 20 maddelik barış planına uymasını beklediklerini söyledi. Yetkili, İsrail’in anlaşmaya bağlı kalmaması halinde ABD Başkanı Donald Trump’ın “çok büyük hayal kırıklığına” uğrayacağını ifade ederken, Washington yönetiminin İsrail’den yeni bir talepte bulunmadığını aktardı. Hamas’ın silahsızlandırma sürecinin karmaşık olduğunu belirten yetkili, katı bir takvimden ziyade uygulamanın doğru yürütülmesine odaklandıklarını kaydetti. Anlaşmanın ayrıntılarının önümüzdeki birkaç hafta içinde netleşebileceği, somut ilermenin ise bir ya da iki ay içinde görülebileceği bildirildi.
Öte yandan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun, Trump’ın açıkladığı anlaşmaya ilişkin henüz kamuoyuna açık bir değerlendirme yapmadığı belirtildi. Netanyahu’nun sağcı koalisyonundaki bazı isimlerin ise anlaşmaya karşı oldukları ifade edildi.