Bolivya'nın meşhur uçurumlarından Himalayalar'ın dondurucu geçitlerine kadar pek çok riskli güzergahın değerlendirildiği 'Dünyanın En Tehlikeli Yolu' raporunda bu sene birincilik Bayburt'un oldu. Türkiye'nin Karadeniz kıyısındaki Trabzon şehrini Bayburt'a bağlayan D915 yolu tüm rakiplerini geride bıraktı. Fakat bu meşhur yol bir zamanlar listede bile yer almıyordu.
"Listede yoktu, editörü aradım"
Gazeteci Özgür Hasan Altuncu, Derebaşı Yolu'nun keşif hikayesini şöyle anlattı: "2000'li yılların ilk yarısında 'Dünyanın En Tehlikeli Yolları' başlıklı bir galeri habere denk geldim. Yaklaşık 50 yol vardı. Çocukluğumun geçtiği, ilk büyük korkularımı yaşadığım Derebaşı listede yoktu. Buldum numarasını, o günkü editörü aradım. 'O kadar uzak yerlere gitmeye gerek yok, dünyanın en tehlikeli yollarından birinin Türkiye'de olduğunu biliyor musunuz?' dedim. Öğrenciyken amatör makinemle çektiğim birkaç fotoğrafı gönderdim. Derebaşı listeye son sıradan eklendi."
Çarlık ordusunun zorla yaptırdığı yol
Derebaşı, işgalci Çarlık ordusunun zorla çalıştırdığı, çoğu sivil olan büyük dedelerimizin kazma kürekle açtığı bir yoldu. Amaç, işgal ordusunun askeri sevkiyatını Trabzon'dan Bayburt üzerinden Erzurum hattına daha hızlı ulaştırmak ve işgal sahasını genişletmekti. Bolşevik ihtilali sonrası Çarlık ordusu dağıldı, geri çekildi. Ve silah zoruyla yaptırılan o yol, bu kez büyük dedelerimizden bize miras kaldı.
"Her virajda aynı sahne yaşanırdı"
Altuncu, yolun tehlikelerini şöyle anlatıyor: "Her virajda aynı sahne yaşanırdı. Kamyon durur, muavin elinde takozla iner, arka teker uçuruma santim kala durdurulurdu. Araç bazen 5-10 manevrayla virajı dönebilirdi. Birçok yolcu o korkuyu yaşamamak için Derebaşı'nda iner, dik yaya patikayla son viraja kadar yürümeyi tercih ederdi. Sis çöktüğünde bir metre önünü bile göremezdin. O zaman bir kişi araçtan iner, uçurumun kenarında yürür, şoför de onu takip ederek ilerlerdi."
Yolculuğun kendine özgü bir ritüeli vardı. Derebaşı'na kadar minibüslerde kemençe kasetleri çalar, sohbet olur, şakalaşılır, yaylaya varmanın heyecanı yaşanırdı. Ancak araç Derebaşı virajlarına geldiğinde hava bir anda değişirdi. Şoför kaseti çıkarır, yerine Kur'an-ı Kerim kaseti takardı.
