Göğsün üst kısmında yer alan küçük bir organ olan timus, çocuklukta bağışıklık sistemini şekillendirmesiyle biliniyor. Ancak yetişkinlerde işlevini yitirdiği düşünülüyordu. Yeni araştırmalar ise timusun, ömür boyunca hastalık riskleriyle bağlantılı daha derin bir rol oynayabileceğini gösteriyor.
Timus “sağlığı” görüntüleme ile ölçülebilir
Harvard Üniversitesi’nden onkolog Hugo Aerts ve ekibi, iki büyük veri setinden 27.000’i aşkın kişinin sağlık kayıtlarını inceledi. Çalışma kapsamında Framingham Heart Study (FHS) ve National Lung Screening Trial (NLST) katılımcılarına ait bilgisayarlı tomografi (BT) görüntülerinden timusun boyutu, şekli ve dokusal içeriği analiz edildi. Daha sonra bu bilgiler derin öğrenme tabanlı bir sisteme verildi ve araştırmacılar timus işlevini yetişkinlikte temsil edebilecek bir “timus sağlığı skoru” üretti. Bu skor, kişileri timus sağlığı düşük, ortalama ve yüksek olmak üzere sınıflandırdı.
Yüksek timus sağlığı daha düşük ölüm ve hastalık riskiyle ilişkili
BT çekimlerinden sonraki yıllara ait takip verileri, timus sağlığı ile sağlık sonuçları arasında güçlü bağlantılar olduğunu ortaya koydu. Yaş, cinsiyet, sigara kullanımı ve eşlik eden hastalıklar dikkate alındığında; NLST’de timus sağlığı yüksek olanların, düşük olanlara kıyasla 12 yıl sonraki ölüm riskinin yaklaşık %50 daha düşük olduğu bildirildi. Benzer şekilde yüksek timus sağlığı, akciğer kanseri gelişme olasılığında yaklaşık %36’lık azalma ve akciğer kanserinden ölümde yaklaşık %50 düşüşle ilişkilendirildi.
Daha geniş hastalık başlıklarında da benzer farklar gözlendi. Kardiyovasküler hastalıklarda, NLST’de yüksek timus sağlığına sahip grupta kalp-damar kaynaklı ölüm riskinin %63 daha düşük olduğu; FHS’de ise bu oranın %92’ye kadar çıktığı belirtildi.
Olası mekanizma ve ikinci Nature bulgusu
Araştırmacılar, bu sonuçların gelecekte başka çalışmalarda doğrulanması gerektiğini vurguluyor; mevcut veriler ilişkiyi gösteriyor, timus sağlığının doğrudan bu kazanımlara neden olduğunu kesin olarak kanıtlamıyor. Yine de bulgular, timusun yetişkinlikte bağışıklık sağlığını sürdürmeye katkı sağlayabileceği fikrini destekliyor.
Takım ayrıca Mart ayında yayımlanan ve Aerts’in öncülüğünde yürütülen, yine Nature’da yer alan ayrı bir çalışmayı da anıyor: timus sağlığının; akciğer kanseri, melanom, meme kanseri gibi farklı kanser türlerinde bağışıklık tedavilerine verilen yanıtlarla ilişkili olduğu raporlandı. Aerts’e göre bu noktada dönüm noktası, timusu daha sağlıklı olan hastaların immünoterapide daha iyi yanıt verip daha uzun yaşamasıydı. Timusun yetişkinlerde büyük ölçüde önemsiz sayıldığı düşünüldüğünde bu sonuç şaşırtıcı bulunmuş.
Yaşam tarzı timus sağlığını zayıflatabilir
Çalışmada, timus sağlığının daha kötü olmasına sigara, obezite ve kronik iltihaplanma gibi faktörlerin eşlik ettiği de bildirildi. Araştırmacılar bunu iki yönlü bir ilişkiye işaret edecek şekilde değerlendiriyor: Daha sağlıklı bir timus, yetişkinlik boyunca daha güçlü bağışıklık işleviyle vücuda koruyucu katkı sunabilir; buna karşılık iltihap, zararlı alışkanlıklar ve hastalıklar da organı olumsuz etkileyerek yaşla birlikte küçülmesini hızlandırabilir.
Bilim insanları, timus sağlığının rutin tıbbi görüntülemelerle ölçülebilmesi sayesinde, hangi hastaların belirli tedavilerden daha fazla fayda görebileceğinin anlaşılmasına ve yaşlanmaya bağlı bağışıklık işlevinin korunmasına yönelik yeni yaklaşımlar geliştirilmesine kapı aralanabileceğini belirtiyor. Bulguların Nature’da yayımlandığı ifade ediliyor.
Haberin doğruluk kontrolü Rebecca Dyer tarafından yapılmış, editörlüğünü de Rebecca Dyer üstlenmiş. Metin, ScienceAlert tarafından paylaşılmış bilgilerin düzenlenmiş bir çevirisi niteliğinde olup, ifadelerde iddiaların araştırma sonuçlarına dayandığı belirtiliyor.