Ahmet Ümit’in eserlerinin 35 dilde yayımlanması, çevirmenlerin ve yayıncıların emeğiyle büyüyen bir “kelime yolculuğuna” dönüşüyor. Yazarın, eserlerini yabancı dillere kazandıran çevirmenlerini ve yayıncılarını İstanbul’da ağırladığı üç günlük kültür programı 20-22 Ekim arasında sürüyor.
Programın ikinci günü olan 21 Ekim Çarşamba günü, Yapı Kredi Kültür Sanat binasında “İstanbul’dan Dünyaya: Ahmet Ümit’in Kelimelerle Yolculuğu” başlıklı panel gerçekleşecek. Panel, çeviri ve yayıncılık süreçlerini mercek altına alırken okur hikâyelerini de masaya taşıyor.
21 Ekim’de üç farklı başlıkla panel
İstanbul’dan Dünyaya: Ahmet Ümit’in Kelimelerle Yolculuğu etkinliği, “Dünyadan çeviri, yayıncılık ve okur hikâyeleri” odağında ilerliyor. Yazarın Çinceden Portekizceye, Almancadan Moğolcaya uzanan geniş yayın haritası; programda yer alan yirmi çevirmen ve dokuz yayıncıyla İstanbul’da görünür oluyor.
Panelde günün oturumları, sırasıyla “Ahmet Ümit’in Eserlerini Çevirmek”, “Yayıncının Gözünden Ahmet Ümit” ve “İstanbul, Tarih ve Hafıza” başlıkları etrafında şekilleniyor. Ayrıca “Polisiyenin Sınırlarını Aşmak” başlıklı ayrı bir bölüm de çeviri yaklaşımına yeni bir perspektif ekliyor.
Çevirmenler, Ahmet Ümit’in kitaplarını tercüme ederken kurdukları bağa, dili ve konu dünyasını nasıl yeniden kurduklarına dair deneyimlerini paylaşacak. Özellikle polisiye çevirmenliği ve Ümit’in romanlarında belirginleşen İstanbul’un metin içindeki karşılığı, oturumlarda öne çıkacak.
Panel tüm edebiyatseverlerin katılımına açık olacak.
“Ahmet Ümit’i başka dillere taşımak” oturumları
Programın 10:30 – 12:15 saatleri arasında “Ahmet Ümit’i Başka Dillere Taşımak” oturumu düzenleniyor. Boşnakça konuşan Alena Ćatovic, “Bosna-Hersek’te Ahmet Ümit’i Çevirmek: Bir Çeviri Deneyimi” başlığıyla sürecini anlatacak. Rusça alanında Andrey Ryzhenkov, Rusya’da çağdaş Türk edebiyatı ve kültürünün algılanmasına çeviri üzerinden ışık tutacak.
Macarca’dan Edit Tasnádi, “Bir ‘Nakliyatçı’ Olarak Çevirmen ve Yeniden Yaratım Sanatı” başlığıyla çevirinin yeniden yaratma yönünü tartışacak. İtalyanca oturumunda Nicola Verderame, çağdaş Türk polisiye romanının çevirisini “metinlerarası bir yolculuk” şeklinde ele alacak. Aynı blokta Evgeniya Larionova, Ahmet Ümit’in dünyasını Rusçaya taşırken dil, kültür ve çeviri arasındaki ilişkiyi paylaşacak.
İtalyanca’dan Lia Lodovici Kars, ilk çevirinin gücünü Türkiye ve İtalya arasındaki edebiyat köprüsü üzerinden değerlendirecek. İspanyolca konuşan Rafael Carpintero Ortega ise “İnsanların Anlatıcısı”nı İspanyolcaya taşırken izlediği yolu anlatacak. Slovence’de Špela Grošelj, kültürler arasında “ortak arkadaş” olarak çevirmenin rolüne odaklanacak.
“Yayıncının gözünden” ve İstanbul hafızası
Panelin 14:00 – 15:00 bölümünde “Yayıncının Gözünden Ahmet Ümit” oturumu yer alacak. Urduca konuşan Farrukh Sohail Goindi, Pakistan’da Türk edebiyatının yayıncılık ve okurla buluşma biçimlerini anlatacak. Bulgarca oturumunda Joana Tomova, yayıncı bakışından Ahmet Ümit’i Bulgar okurlarla nasıl bir araya getirdiklerini aktaracak.
Hırvatça konuşan Nermina Husković ise kurgu üzerinden tarih ve kültür bağını kurarak Türkiye’yi anlatma meselesini ele alacak. Bulgarca’da Sevcan Kence, Ahmet Ümit’in eserlerini Bulgarcaya çevirme sürecine dair detayları paylaşacak.
15:15 – 16:15 saatleri arasında “İstanbul, Tarih ve Hafıza” başlığıyla oturumlar yapılacak. Makedonca’dan Aneta Matovska, İstanbul’un ruhunu ve çok katmanlı yapısını çevirmenin zorluklarını ve yöntemlerini konuşacak. Arnavutça’da Arianit Mustafa, Türk dizilerinden Arnavutça edebiyata uzanan bir çevirmen yolculuğunu ele alacak. Sırpça oturumunda Vesna Gazdic ise polisiye romanlarla tarihe bakmayı, öğrenmenin en iyi yolu olarak yorumlayacak.
Polisiyede atmosfer ve sınırları aşma
Günün son bölümü 16:30 – 17:30 arasında “Polisiyenin Sınırlarını Aşmak” başlığıyla gerçekleşecek. İngilizce’de Rakesh Jobanputra, gerilimi korurken İstanbul’u hissettirmeyi çeviri atmosferi üzerinden ele alacak. Arapça’dan Sawsana Sayed Mohamed, polisiyenin düşündürücü gücü üzerinden “İstanbul hatırası” temasını işleyecek.
Yunanca oturumunda Stella Vretou, edebiyatın kurduğu köprüyü Türkiye ve Yunanistan arasında diyalog şeklinde tartışacak. Böylece panel, Ahmet Ümit’in İstanbul’la kurduğu anlatı bağını çeviri pratiklerine kadar uzanan bir perspektifle tamamlamış olacak.
