2026-YKS sonuçlarının açıklanmasının ardından üniversite adayları için tercih dönemi başladı. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Başkanı Prof. Dr. Bayram Ali Ersoy, sürece ilişkin yayımlanan kılavuz ve YÖK Atlas verilerinin adaylara yol göstereceğini belirtti. Tercihler, ÖSYM’nin ais.osym.gov.tr adresinden gerçekleştirilecek ve son gün 10 Ağustos olarak açıklandı.
Tercih yaparken öncelik nasıl belirlenmeli?
Adayların tercihlerini puandan çok sıralamalarını dikkate alarak planlaması istendi. Tercih listesi hazırlanırken, öncelikle adayın ilgi ve yeteneklerine göre hangi alanlarda istihdam imkânı bulabildiği ve iş gücü piyasasının beklentileri göz önünde bulundurulmalı. İlk sıralara, adayın en çok istediği üniversite ve bölümler yazılacak; ardından ise başarı sıralarına yakın programlar listenin devamına eklenecek.
ÖSYM’nin aktardığı çerçevede, tercih listesi oluşturulurken geçen yılın sıralama verilerinin de önemli olduğu vurgulanıyor. Ayrıca YÖK ATLAS verilerinin incelenmesiyle daha sağlıklı bir tercih yapılması hedefleniyor.
Kontenjanlarda tablo: Devlet, vakıf ve KKTC dağılımı
Bu yıl yükseköğretim kurumlarında toplam 805 bin 747 kontenjan bulunuyor. Genel kontenjanların yanı sıra okul birincisi, 34 yaş üstü kadın, şehit yakını, gazi ve gazi yakını kontenjanları da bu toplamın içinde yer alıyor.
Tercih dönemini ilgilendiren ayrıntılarda, Türkiye ve Kuzey Kıbrıs’taki üniversitelerin ön lisans programlarında 371 bin 476, lisans programlarında 407 bin 80, özel yetenek programlarında ise 27 bin 191 kontenjan olduğu paylaşıldı. Kontenjanların 602 bin 117’si devlet, 184 bin 914’ü vakıf ve 18 bin 716’si ise Kuzey Kıbrıs’taki üniversitelere ayrıldı.
Özel kontenjanlar ve kılavuzda yer alan şartlar
34 yaşını tamamlamış kadın adaylar için, sınavın yapıldığı yılın ilk günü itibarıyla geçerli olacak şekilde merkezi yerleştirmeyle öğrenci alan belirlenen devlet üniversitelerindeki ön lisans ve lisans programlarında kontenjan ayrıldığı ifade ediliyor. Bu kapsamdaki adayların, daha önce herhangi bir lisans programından mezun olmaları durumunda ayrılan kontenjanlardan yararlanamayacağı belirtiliyor.
Öte yandan 34 yaşını tamamlamış kadın adayların, başarı sırası şartı aranan programların dışında bazı programlara da yerleşemeyeceği aktarılıyor. Bu kapsamda Havacılık Elektrik ve Elektroniği, Havacılık Yönetimi, Denizcilik İşletmeleri Yönetimi, Uçak Bakım ve Onarım, Uçak Elektrik ve Elektroniği, Uçak Gövde ve Motor Bakımı, Pilotaj, Sivil Savunma ve İtfaiyecilik programlarının kapsam dışı olduğu ifade ediliyor.
Kılavuzda ayrıca okul birincileri için 17 bin 862, şehit yakını, gazi ve gazi yakını için 3 bin 673 ve 34 yaş üstü kadınlar için 10 bin 363 özel kontenjan tanımlandığı bilgisi yer alıyor.
Kaç tercih yapılacak, sıralama mı puan mı?
YKS tercihlerinde adayların puan üzerinden değil, sıralamalarına göre tercihlerini yapması gerekiyor. Adayların en fazla 24 tercihte bulunabileceği belirtiliyor. Listeyi oluştururken ilk birkaç tercihin, puanın yeterliliği endişesiyle geri planda bırakılmaması; önceliğin ilgi ve isteklere göre belirlenmesi isteniyor.
ÖSYM kaynaklarında yer alan çerçeveye göre, kazanılsa bile kaydolmak istenmeyen programların listede yer almaması gerektiği vurgulanıyor. Tercih sıralamasının, adayın istek sırasına uygun olup olmadığı da kontrol edilmesi gereken bir adım olarak öne çıkıyor.
Yeni açılan bölümler ve “TYÇ” açıklaması
Bu yıl YÖK tarafından 7’si lisans, 9’u ön lisans olmak üzere toplam 16 yeni program ilk kez öğrenci kabul edecek. Lisans düzeyinde “Tarih ve Yapay Zeka”, “Felsefe ve Yapay Zeka”, “İşletme ve Yapay Zeka”, “Finansal Teknoloji”, “Biyoteknoloji ve Genetik”, “Paramedik” ve “Balıkçılık Teknolojisi” yer alıyor. Ön lisans düzeyinde ise “Yapay Zeka Destekli Web Tasarımı ve Kodlama”, “Yapay Zeka Destekli Tasarım ve Animasyon”, “Dijital Oyun Teknolojileri”, “Mobil Güvenlik Teknolojileri”, “İlaç Üretim Teknolojisi”, “Patlayıcı ve Enerjetik Malzemeler Teknikerliği”, “Hayvancılık Teknolojileri ve İşletmeciliği”, “Laboratuvar Hayvanları” ve “Balıkçılık Teknolojisi” programları bulunuyor.
Açıköğretim programlarında da “Yapay Zeka Destekli Kodlama” ile “Veri Görselleştirme ve Bilgi Tasarımı” ilk kez öğrenci alacak. Bu iki programa da 250’şer kontenjan ayrıldı.
Kılavuzdaki Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi (TYÇ) logosunun ise diplomaların yurt dışında daha hızlı tanınmasına, istihdam fırsatlarının artmasına ve öğrenim kazanımlarının karşılıklı tanınmasında kolaylık sağlamaya yönelik olduğu ifade ediliyor. TYÇ’nin; yatay ve dikey öğrenci hareketliliğini destekleyen bir çerçeve olduğu belirtiliyor.
Başarı sırası uygulaması, danışmanlık ve kayıt tarihleri
Başarı sırası uygulamasının bazı programlarda devam edeceği aktarılıyor. Bu kapsamda tıp, diş hekimliği, eczacılık, hukuk, mimarlık, mühendislik ve öğretmenlik programlarında en düşük başarı sırası koşulları bulunuyor. ÖSYM kaynaklarında verilen bilgilere göre hukuk için EA en düşük 100 bininci, mühendislik için SAY en düşük 300 bininci, mimarlık için SAY en düşük 250 bininci, tıp için SAY en düşük 50 bininci olarak belirtiliyor. Öğretmenlik için ilgili puan türünde en düşük 300 bininci şartı, eczacılık için SAY en düşük 100 bininci ve diş hekimliği için SAY en düşük 80 bininci olarak açıklandı.
Tercih danışmanlığı sürecinde ise Milli Eğitim Bakanlığı’nın rehber öğretmen ve psikolojik danışmanlar aracılığıyla destek vermesi planlanıyor. Bu hizmetin, eğitim kurumları ile rehberlik ve araştırma merkezlerinde oluşturulacak birimler üzerinden yürütülmesi öngörülüyor. Ayrıca üniversitelerin tercih fuarları düzenleyeceği belirtiliyor.
Kayıt süreci için de tarih verildi: Kılavuza göre, YKS sonuçlarına göre bir programa kayıt hakkı kazanan adaylar 24-28 Ağustos’ta kayıt yaptıracak. Elektronik kayıtlar ise 24-26 Ağustos’ta gerçekleştirilecek.
Ek yerleştirme nasıl yapılacak?
Üniversitelerde kayıt işlemleri tamamlandıktan sonra boş kalan kontenjanlar ÖSYM’ye bildirilecek. Genel yerleştirme sonunda boş kalan ya da kaydolmama nedeniyle dolmayan kontenjanlar için ÖSYM tarafından merkezi ek yerleştirme yapılacak. Merkezi yerleştirmede bir programa yerleştirilen adayların ise ek yerleştirme başvurusu yapamayacağı bilgisi paylaşıldı.
