Kolombiya’da pazar günü yapılacak devlet başkanlığı seçimi öncesi hem ABD’nin sandığa açık müdahalesi tartışılıyor hem de ülkenin izlediği ekonomi politikaları geniş çevrelerden destek buluyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın aşırı sağcı aday Abelardo de la Espirella’ya “tam ve koşulsuz” destek açıklaması, Demokrat Kongre üyelerinin sert tepki vermesine yol açtı.
Öte yandan dünyanın dört bir yanından ekonomist, akademisyen ve kamu politikacıları, Gustavo Petro yönetiminin ekonomik dönüşümünü öven ve “başka bir ekonomik yolun mümkün olduğunu” savunan bir mektuba imza attı. Seçim, Latin Amerika’da sağın yükselişiyle birlikte bölgenin siyasi yönünü etkileyebilecek kritik bir dönemeç olarak görülüyor.
Trump’dan Espirella’ya övgü ve “oy” çağrısı
ABD Başkanı Donald Trump, Kolombiya’da 21 Haziran’da yapılacak devlet başkanlığı ikinci turu öncesinde Espirella’ya destek verdiğini duyurdu. Trump, Espirella’yı “güçlü ve çetin bir lider” olarak tanımlarken, “El Tigre” (Kaplan) lakaplı siyasetçiyi öven ifadeler kullandı.
Trump, sol partilerin oluşturduğu Pacto Historico koalisyonunun adayı Ivan Cepeda hakkında ise “radikal sol bir Marksist” değerlendirmesinde bulundu. Seçim sonuçlarının Kolombiya’nın geleceği ve ABD ile ilişkileri açısından “çok önemli” olduğunu söyleyen Trump, Espirella lehine oy istedi.
Trump’ın özellikle Espirella’ya yakın ilgi duyduğu ve açıklamalarını bu çerçevede güçlendirdiği belirtilirken, bu tutum ABD kamuoyunda seçim sürecine dış müdahale tartışmalarını da beraberinde getirdi.
Küresel imzacılardan Petro dönemi için destek: “Savunulmalı, derinleştirilmeli”
Trump’ın açıklamalarının gölgesinde, Kolombiya’nın izlediği ekonomi politikaları uluslararası çevrelerden de karşılık buluyor. Aralarında Thomas Piketty, Jayati Ghosh, Ha-Joon Chang, Yanis Varoufakis, James Galbraith, Isabella Weber, Jason Hickel, Prabhat Patnaik ve Ann Pettifor’un da bulunduğu toplam 67 ekonomist, akademisyen ve kamu politikacısı, Gustavo Petro yönetiminin ekonomik dönüşümüne destek veren bir mektuba imza attı.
İmzacılar mektupta, Kolombiya’nın tüm dünya için örnek olabilecek yeni bir ekonomik yol haritası çizdiğini vurguladı. “Kolombiya başka bir ekonomik yolun mümkün olduğunu gösterdi. Bu yol savunulmalı, derinleştirilmeli ve ileriye taşınmalı” ifadeleri, kampanyanın ana mesajı olarak öne çıktı.
Uzmanlar, neoliberal kalkınma reçetelerinin çöktüğüne dikkat çekerek, ülke içinde yaşanan değişimlere işaret etti. Buna göre Kolombiya’da yoksulluk oranlarının düşmesi, işsizliğin azalması ve ulusal gelirden emeğe düşen payın artması dikkate değer gelişmeler arasında sayıldı.
Mektupta ayrıca tarım reformundaki ilerlemeler, madencilik dışı ihracattaki büyüme ve temiz enerji üretimindeki genişleme öne çıkarıldı. Uzmanların değerlendirmesine göre bu program; yeniden dağıtım, üretken dönüşüm, bölgesel barış, ekonomik demokrasi ve iklim adaletini birlikte hedefleyen bir kalkınma stratejisi arayan küresel Güney ülkeleri için de uluslararası önem taşıyor.
Metinde, “Latin Amerika’nın tarihi çoğu zaman ayrıcalıkların yeniden tesis edilmesini gizlemek için kullanılan ‘ekonomik sorumluluk’ adına olgunlaşamadan kesintiye uğrayan reformlarla doludur” denildi. “Son yıllarda elde edilen kazanımları geri çevirmek, bağımlılığa, dışlanmaya ve rant elde etmeye geri dönmek anlamına gelecek” ifadesiyle de kazanımların korunması gerektiği savunuldu.
Demokratlardan tepki: “Destek değil, soruşturma”
ABD’de Demokrat Partili bir grup Kongre üyesi de Trump’ın Espirella’ya verdiği açık desteğe tepki gösterdi. Demokratların, Trump ve bazı üst düzey isimlere yönelik mektubunda, ABD’li yetkililerin bir ülkenin daha başkanlık seçimlerine “küstahça müdahalesine” ilişkin ciddi endişe duyulduğu belirtildi.
Demokrat Parti’den 11 isim; Trump’ın açık destek verdiği Espirella’nın “ABD’nin çıkarlarına ve potansiyel olarak ABD yasalarına aykırı görünen son derece rahatsız edici bir geçmişe sahip olduğunu” savundu. Ayrıca Espirella’nın geçmişinde yer alan, daha önce suçluların avukatlığını yaptığı belirtilen aşırı sağcı profil ile dikkat çekilen ilişkiler ve iddialar ele alındı.
Kongre üyeleri, Espirella’nın “Kolombiya Birleşik Öz Savunma Güçleri (AUC)” olarak bilinen paramiliter uyuşturucu kaçakçılığı örgütüyle bilinen yakın ilişkilerine işaret ederken, Florida’daki gayrimenkullerine ilişkin mali usulsüzlük iddialarını da gündeme getirdi. Demokratlar bu nedenle “Hükümetimiz onun için kampanya yürütmek yerine soruşturma başlatmalı” görüşünü paylaştı.
