Çalışma hayatında uzun süredir tartışılan "mesai sonrası eğitim" uygulamalarıyla ilgili dikkat çeken bir karar çıktı. Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), kurumların çalışanları mesai saatleri dışında eğitime göndermesi halinde bu sürenin fazla çalışma olarak değerlendirilmesi gerektiğine hükmetti. Karar, binlerce kamu çalışanını ilgilendiren önemli bir emsal olarak değerlendiriliyor.
8 saatlik eğitim tartışma yarattı
Süreç, bir devlet hastanesinde görev yapan acil tıp uzmanının yaptığı başvuruyla başladı.
Görevlendirme kapsamında 8 saatlik bir eğitime katılan doktor, programın mesai saatleri dışında gerçekleştirildiğini ancak buna rağmen kendisine ne izin verildiğini ne de herhangi bir ücret ödendiğini belirterek Kamu Denetçiliği Kurumu'na başvurdu.
KDK'den çalışan lehine yorum
Başvuruyu inceleyen KDK, hizmet içi eğitimlerin kurum tarafından zorunlu tutulması halinde bu sürenin çalışanın serbest zamanı olarak değerlendirilemeyeceğine dikkat çekti.
Kararda, çalışanın mesai sonrasında eğitim için harcadığı zamanın da emek kapsamında değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
Ya izin verilecek ya da ödeme yapılacak
KDK'nin tavsiye kararına göre çalışanlara öncelikle fazla çalışma karşılığında izin kullandırılması gerekiyor.
Ancak işin niteliği veya kurumun çalışma düzeni nedeniyle izin verilmesinin mümkün olmadığı durumlarda fazla çalışma ücretinin ödenmesi gerektiği belirtildi.
Kararda, çalışanların dinlenme hakkının korunmasının kamu hizmetinin verimliliği açısından da önemli olduğu ifade edildi.
"Karşılıksız çalışma kabul edilemez"
Kararın en dikkat çekici bölümünde ise Anayasa vurgusu yer aldı.
KDK, mesai saatleri dışında yapılan zorunlu çalışmaların karşılıksız bırakılmasının angarya yasağıyla çelişebileceğini belirtti. Ayrıca emeğin karşılığının ödenmesinin anayasal bir hak olduğuna dikkat çekildi.
Milyonlarca çalışanı ilgilendirebilir
Karar doğrudan bir tavsiye niteliğinde olsa da benzer uygulamaların yaygın olduğu kamu kurumlarında emsal olarak değerlendiriliyor.
Özellikle sağlık, eğitim ve kamu hizmetlerinde çalışan personelin mesai sonrası katıldığı seminerler, eğitim programları ve sertifika süreçleri açısından kararın yeni taleplerin önünü açabileceği belirtiliyor.
Uzmanlara göre bu karar, "eğitim adı altında ücretsiz mesai" tartışmalarında çalışanlar lehine önemli bir dönüm noktası olabilir.