TBMM Adalet Komisyonu, “çerçeve yasa” olarak anılan 12 maddelik teklifin görüşmeleri için toplandı. İktidarın “Terörsüz Türkiye” ifadesiyle ilişkilendirdiği süreç kapsamında hazırlanan teklif, toplantı salonunun yalnızca kısa bir süre kala açılmasıyla birlikte girişlerde izdihama yol açtı.
Komisyon salonuna alınan milletvekilleri ve gazeteciler, kapıların açılmasının ardından kalabalık nedeniyle zor anlar yaşadı. Muhalefetin “daha büyük salon” talebine karşın toplantı, yine de başlatıldı. Görüşmeler sırasında teklifin mahiyetine ve sürecin içeriğine dair tartışmalar da yükseldi.
Salon kapısında dakikalarca bekleyiş
“Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”nin, TBMM Başkanlığı’na iki gün önce sunulan 12 maddelik hali Adalet Komisyonu’nda ele alınmaya başlandı. Saat 15.30’daki toplantı öncesinde komisyon salonu 15.20’de açılırken, milletvekilleri ve gazeteciler dakikalarca kapıda bekletildi.
Kısa sürede dolan salon nedeniyle bazı isimler nefes almakta zorlandı. Havalandırmaların yetersiz kalması gerekçesiyle komisyon salonuna pervaneler getirildi. Komisyon toplantısı, muhalefetin daha geniş bir salonda yapılması çağrılarına rağmen saat 15.35’te başladı.
AKP Milletvekili ve TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel açılış konuşmasında, teklifin bir “af düzenlemesi” olmadığı görüşünü savundu. Yüksel, teklif yasalaşsa dahi mahkûmiyet hükümlerinin ortadan kalkmayacağını ifade etti.
“Terörsüz Türkiye” vurgusu ve itirazlar
Yüksel’in konuşmasının ardından, görüşmeler ilk imza sahibine söz verilerek sürdürüleceği belirtildi. Muhalefet milletvekilleri, usul tartışması başlatılmasını isterken salonun yetersizliğine işaret eden bazı milletvekilleri de toplantının daha büyük bir mekâna alınması gerektiğini dile getirdi. Komisyon Başkanı Yüksel ise görüşmelerin başka bir salonda yapılamayacağını söyledi.
İYİ Parti Grup Başkanvekili Uğur Poyraz’ın “Konuşmanızda Öcalan’a teşekkür etmeyi unuttunuz” sözleri üzerine salonda tansiyon yükseldi. Buna rağmen toplantıda AKP Grup Başkanvekili Abdulhamit Gül’ün konuşmasına geçildi.
Gül, sürecin bir pazarlık ürünü olmadığını savunarak teklifi “Tarihi mutabakat” olarak nitelendirdi. Komisyondaki bazı isimlerin, milletvekillerinin kanun teklifine görmeden imza attığı yönündeki hatırlatmaları üzerine Gül, konuşmasında teklifin içeriğini anlattı.
Gül’ün ardından ilk imza sahiplerinden MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız söz aldı. Yıldız, teklifin yasalaşmasıyla “Terörün tarihin karanlığına gömüleceğini” ifade ederek “Terörsüz Türkiye” süreciyle ilgili hukuki ve siyasi kavramların dikkatli kullanılmasına vurgu yaptı. Yıldız ayrıca Türk milletinin bütünlüğünü hedef alan söylemlerin MHP tarafından reddedildiğini belirtti.
Yıldız’ın PKK’nin silah bıraktığına yönelik açıklamalarını değerlendiren bazı milletvekilleri ise “Hani nerede silahlar?” ifadeleriyle tepki gösterdi.
Teklifin öngördüğü erteleme ve başvuru süreci
Teklif kapsamında, “PKK ve kontrolü altındaki tüm örgütsel yapı ve her türlü unsurlarıyla fiili varlığını sona erdirdiği ve silahsızlandığının güvenlik kurumlarınca tespiti”nin Milli Güvenlik Kurulu tarafından teyit edilmesi öngörülüyor. Yasa, “PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, örgüte üye olma veya bilerek ve isteyerek yardım etme ve örgütün propagandasını yapma suçlarını” da kapsama alacak.
Tekliften, örgütün faaliyeti kapsamında suç işleyen ve “6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun”da düzenlenen suçları işleyen örgüt üyeleri de yararlanabilecek. Ancak kasten öldürme suçu işleyen ve 01 Haziran 2005 tarihinden önce müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçları işleyenler bu düzenlemeden yararlanamayacak.
Kanun kapsamında alınmayan suçlar dışında örgütün faaliyetleri kapsamında veya lehine suç işleyenler açısından soruşturma ve kovuşturmaları ertelemeye yönelik bir düzenleme yer alıyor. Üst sınırı 15 yıl veya daha az olan suçlarda soruşturma ve kovuşturmaların beş yıl süreyle, üst sınırı 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda ise 10 yıl süreyle erteleneceği aktarılıyor.
Erteleme kararı soruşturma aşamasında Cumhuriyet Savcısı, kovuşturmada ise yargılamayı gerçekleştiren mahkeme tarafından verilecek. Erteleme süresi boyunca zamanaşımının işlemeyeceği belirtilirken, erteleme süresi içinde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde kararın kaldırılarak soruşturma ve kovuşturmaya devam edileceği ifade ediliyor. Örgütün faaliyeti kapsamında veya lehine işlenen suçlardan toplam 15 yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm olan hükümlülerin cezalarının infazının da beş yıl süreyle ertelenmesi öngörülüyor.
Öte yandan teslim ve silahsızlanmaya yönelik ayrı bir genelge hazırlanacağı; bu kapsamda çalışmaların Millî Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı koordinesinde yürütüleceği kaydedildi. Kanundan yararlanmak isteyenler, Millî Güvenlik Kurulu Kararı’nın Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından altı ay içinde yazılı başvuru yapabilecek.