Greenpeace Türkiye’nin “İçinde Ne Var?” kampanyası kapsamında yaptığı limon analizi gündeme bomba gibi düştü. Açıklanan rapora göre, beş marketten alınan limon örneklerinin tamamında birden fazla pestisit tespit edildi ve toplamda 144 farklı kalıntıya ulaşıldı. Analizde ayrıca 4 üründe yasal limit aşımı da görüldü.
20 örnekte 144 farklı pestisit
Greenpeace’in İstanbul’un Sultanbeyli, Sancaktepe, Ataşehir ve Kadıköy ilçelerindeki A101, BİM, CarrefourSA, Migros ve ŞOK’tan aldığı toplam 20 limon örneği, uluslararası akredite bir laboratuvarda analiz edildi. Sonuçlarda, 20 örneğin tamamında birden fazla pestisit tespit edildi. Ürünlerde toplam 144 farklı pestisit bulundu.
Verilere göre limon başına ortalama pestisit sayısı 7,2 olarak hesaplandı. Marketler bazında ortalama değerler şöyle aktarıldı: A101 ve BİM’de ortalama 8,25 farklı pestisit; CarrefourSA’da ortalama 7,5; Migros’ta ortalama 6,5; ŞOK’ta ise ortalama 5,5 farklı pestisit tespit edildi. En yüksek pestisit sayısının A101’de olduğu, iki ayrı örnekte 10’ar farklı pestisit çıktığı belirtildi.
4 üründe limit ihlali; 3’ü BİM’de
Açıklanan bulgulara göre 20 örnekten 4’ünde yasal limit aşımı, yani ihlal yaşandı. İhlal tespit edilen 4 ürünün 3’ünün BİM’de olduğu ifade edildi. Kalan ihlal ise Migros’ta tespit edildi.
Greenpeace’in analizlerin yanı sıra hazırladığı “Market Karnesi” de paylaşıldı. Çeşitli aralıklarla güncelleneceği belirtilen karnelerde, marketlerin kamuoyuna açıkladığı politika taahhütleri ile bağımsız laboratuvarda test edilen numunelerin sonuçları birlikte değerlendiriliyor. Limon analiz sonuçlarına göre CarrefourSA, ŞOK ve A101’in numunelerinde limit aşımına rastlanmadı.
Taahhütler başlığında ise Migros ve ŞOK’un “kısmi şeffaflık” taahhütleri nedeniyle puan aldığı bilgisi verildi. Greenpeace, sağlıklı gıdaya erişimin bir hak olduğunu vurgulayarak organize perakende pazarını yöneten beş zincirden, vitrinlik projeler yerine sistemsel dönüşüm çağrısında bulundu.
Greenpeace’ten şeffaflık ve “kümülatif toksisite” çağrısı
Greenpeace Türkiye, taleplerini dört ana başlıkta sıraladı. Bunlar arasında “Tam Şeffaflık” yer alıyor; yaş meyve-sebze tedarik zincirinde bağımsız laboratuvar denetimlerinin standartlaştırılması ve sonuçların şeffafça yayımlanması isteniyor. Ayrıca “Kokteyl Etkisine (Kümülatif Toksisite) Sıfır Tolerans” için, yasal sınırlar altında olsa bile bir üründe en fazla 3 farklı pestisit etken maddesine izin verilmesi talep ediliyor.
Greenpeace ayrıca maksimum kalıntı limitlerinin (MRL) iyileştirilmesini ve perakendecilerin kendi iç standartlarını devlet limitlerine göre yüzde 20 daha katı hale getirmesini istiyor. Dördüncü talep ise çiftçi refahının korunması: Zehirsiz ve ekolojik üretime geçiş için teşvik, zirai mühendis desteği, prim ve adil sözleşme düzenleriyle dönüşüm maliyetinin yalnızca üreticiye yıkılmaması gerektiği belirtiliyor.
Greenpeace Türkiye Direktörü Berkan Özyer, analiz sonuçlarının “çoklu pestisit” sorununu yeniden gözler önüne serdiğini söyledi. Özyer, marketlerin analiz sonuçlarını kamuoyuyla paylaşmasını beklediklerini vurgulayarak, “Kampanyamızın temel taleplerinden olan analizlerin açıklanması talebine ilişkin ilk karşılığı aldık. Migros da analiz sonuçlarını açıklamaya başladı. Diğer marketlerden de analiz sonuçlarında şeffaflık sağlanması için adım atmalarını bekliyoruz” ifadelerini kullandı. Özyer, limitler dahilinde olsa bile çoklu pestisit kaynaklı zarardan kaçınmak gerektiğini belirterek, marketlerin en fazla 3 farklı pestisit etken maddesine izin verilmesi talebini değerlendirmesini istedi.
