Blue Origin’in Jeff Bezos’a ait New Glenn roketi, Florida’daki Cape Canaveral Uzay Kuvvetleri Üssü’nde rutin bir test sırasında patladı. Yaklaşık 98 metre uzunluğundaki roketin motorlarından duman yükselmesiyle başlayan süreç kısa sürede büyüyerek hem roketi hem de fırlatma rampasını etkiledi. Olayın NASA’nın Ay programındaki kritik rolü nedeniyle Artemis takvimi ve ilgili görevler gündeme geldi.
Rutin testte “hotfire” aniden felakete döndü
New Glenn roketi, Cape Canaveral’daki fırlatma rampasında yapılan “hotfire test” kapsamında test ediliyordu. Kaynakta yer alan bilgiye göre, testin ilk aşamalarında her şeyin normal seyrettiği belirtildi. Motorlardan duman yükselmeye başladıktan kısa süre sonra roketin alt kısmında büyük bir patlama meydana geldi.
Patlama kısa sürede tüm roketi sardı ve ardından fırlatma rampasına da ciddi şekilde yansıdı. Olay sonrası rampada hasar oluştuğu bildirildi. Blue Origin’in kurucusu Jeff Bezos da yaşananları “çok zor bir gün” olarak nitelendirirken, patlamanın nedeninin henüz bilinmediğini söyledi.
Artemis ve Ay görevleri için etki değerlendiriliyor
New Glenn, Blue Origin’in NASA’nın Ay programındaki rolü açısından kritik görülüyor. Şirketin yakın zamanda NASA’nın Ay programı kapsamında sözleşme kazandığı ve bazı sistemlerin bu yıl içinde New Glenn roketlerinden biriyle fırlatılmasının planlandığı belirtilmişti. Ay yüzeyine ekipman ve bilimsel yük taşımayı hedefleyen bu görevler, NASA’nın uzun vadeli Ay yerleşimi hedefleri için önemli adımlar arasında sayılıyor.
NASA Başkanı Jared Isaacman, olayın Artemis programına etkilerinin değerlendirildiğini aktarırken mevcut durumda sonuçların net olmadığını ifade etti. Artemis III’ün gelecek yıl planlanan akışında, astronotların yörüngede Blue Origin ve SpaceX’e ait iniş araçlarıyla kenetlenme manevraları yapması öngörülüyor. Ancak fırlatma rampasında oluşan hasar nedeniyle Blue Origin’in takvime yetişip yetişemeyeceği belirsizleşti.
Bu yıl içinde New Glenn roketiyle Ay’a göndermeyi planladığı Blue Moon Mark I adlı insansız iniş aracı da risk altında olabilir. Kaynakta, patlamanın New Glenn’in haftalar önce bir iletişim uydusunu hedeflenen yörüngeye ulaştıramamasının ardından yaşandığına dikkat çekiliyor. Şirket, önceki soruşturmalarda motorlardan birinin tam itiş gücüne ulaşamamasının termal koşullardan kaynaklandığını açıklamıştı.
ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA) daha önce şirketten kapsamlı bir soruşturma yürütmesini istemişti. Isaacman ise olay sonrası yaptığı açıklamada, “Uzay uçuşları affetmez ve yeni ağır yük taşıma sistemleri geliştirmek son derece zordur. Ortaklarımızla birlikte bu olayı ayrıntılı biçimde inceleyeceğiz.” ifadelerini kullandı.