ABD Başkanı Donald Trump’ın Ankara’daki resmi karşılamanın ardından Beştepe’de Recep Tayyip Erdoğan’la bir araya gelmesi, iki ülke gündemindeki kritik başlıkları öne çıkardı. Liderler ortak basın toplantısında hem Rahip Brunson dosyasını hem de ABD-Türkiye ilişkilerinin seyrini belirleyen CAATSA yaptırımlarını masaya taşıdı. Görüşmenin savunma boyutunda ise F-35 ve KAAN vurgusu dikkat çekti.
Brunson serbest bırakılması Trump’ın sözlerinde yer aldı
Erdoğan ve Trump, kameraların karşısına geçtikleri konuşmalarda Brunson gelişmesini hatırladı. Trump, bir “Rahip Brunson olayı” yaşandığını ve bunun uzun süreli hapis cezasıyla sonuçlandığını belirterek, temaslar kurulduğunu ancak bir sonuca ulaşılamadığını ifade etti. Trump, kendisinin Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı aradığını ve Erdoğan’ın “hemen serbest bıraktığını” söylediğini dile getirdi.
Bu hatırlatma, iki liderin görüşme öncesinde ve sırasında ilişkilerin önemli dönüm noktalarına yaptığı göndermelerle birleşti. Trump’ın Brunson vurgusu, son dönemdeki diplomatik süreçlere dair mesaj niteliği taşıdı.
Erdoğan’dan F-35 ve KAAN’a ‘olumlu karar’ beklentisi
Ortak toplantıda Erdoğan, F-35 programına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. “F-35 konusu bizim için yeni bir konu değil” diyen Erdoğan, Amerika ile daha önce görüşmeler yapıldığını ve “5 uçağın” sözünün alındığını aktardı. Erdoğan, bu zirveden F-35 konusunda hayırlı bir karar çıkacağına inandığını söyledi.
Erdoğan ayrıca, Trump’tan daha önce alınan sözlerin geleceğe dönük olumlu şekilde test edildiğini belirterek, “Sayın Trump her zaman sözünün arkasındadır” ifadesini kullandı.
Savunma iş birliği kapsamında KAAN ve motorlar konusuna da değinen Erdoğan, “Tekrar görüşeceğiz” derken Trump’ın bu konuda verdiği “müjdeyi” yineleyeceğini kaydetti. Erdoğan sözlerini teşekkürle tamamladı.
Trump: CAATSA yaptırımları kaldırılabilir
Gündemin en tartışmalı başlıklarından biri olan CAATSA yaptırımları konusunda Trump net bir mesaj verdi. Yaptırımlara ilişkin bir soruya, “Yaptırımları kaldırabileceğimizi söyleyebilirim” yanıtını veren Trump, Türkiye ile ilişkilerin “hiç olmadığı kadar iyi” olduğunu da vurguladı.
Trump’ın sözleri, iki ülke arasındaki siyasi ve ekonomik gerilimlerin hangi yönde değişebileceğine dair beklentileri artırdı. Erdoğan da görüşmede, ABD ile ilişkilerin geldiği noktaya işaret eden ifadelerle birlikte CAATSA başlığının gündemdeki yerini korudu.
NATO, NATO ve Gazze dosyaları da gündeme geldi
Trump, NATO ve savunma ittifakıyla ilgili eleştirilerine de değindi. “NATO beni çok hayal kırıklığına uğrattı” diyen Trump, Türkiye olmasaydı muhtemelen katılmayabileceğini ifade etti. Trump, dostluğuna işaret ederek katılımın Türkiye’den bağımsız düşünülemeyeceğini söyledi.
Erdoğan ise İsrail’in Gazze’deki saldırılarına ilişkin olarak “Değerli dostumla (Trump) konuşarak, bölgedeki barışı sağlamak için bu Liderler Zirvesi’ni çok önemsiyoruz” ifadelerini kullandı. Rusya-Ukrayna savaşına dair başlıkta ise görüşmeler sırasında karşılıklı değerlendirmelerin sürdürüleceği mesajı öne çıktı.
Liderler konuşmaların ardından heyetler arası görüşmeye geçmek üzere gündem başlıklarını geniş bir çerçevede ele aldı.