Türkiye’de memur ve emeklilerin ikinci yarı maaş artışı, haziran ayı enflasyonunun açıklanacağı kritik tarihe kilitlendi. 3 Temmuz’da TÜİK’in yapacağı duyuru, yılın ilk altı aylık enflasyon tablosunu netleştirerek zam hesaplarının yönünü belirleyecek.
Dünya gazetesi yazarı Naki Bakır, piyasada oluşan beklentiler doğrultusunda yeni maaş senaryolarını kaleme aldı. Hesaplarda, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yüzde 18’e yakın, memur ve memur emeklileri için ise yüzde 14’e yakın bir artış öngörülüyor.
Zam hesabının düğümü 3 Temmuz
Naki Bakır, TÜİK’in tüketici fiyat endeksi (TÜFE) kapsamında haziran ayı verisini 3 Temmuz Cuma günü saat 10.00’da açıklayacağını hatırlatarak sürecin takvimini aktardı. Böylece yılın ilk altı ayında gerçekleşen enflasyon, ikinci altı ay için yasal zam oranlarını da ortaya çıkaracak.
Bakır, yılın ilk beş ayında yüzde 16,61’lik enflasyonun bulunduğunu; haziran verisinin eklenmesiyle altı aylık net tablonun tamamlanacağını ifade etti. Bu tabloda oluşacak oran, memur ve emeklilerin ikinci yarı dönem maaşlarına doğrudan yansıyacak.
Beklentiye göre tablo: Emekliye yüzde 18, memura yüzde 14
Piyasa katılımcılarının haziran ayına ilişkin beklentileri değerlendirilirken, yılın ilk yarısında oluşan enflasyonun ikinci yarı zamlarına nasıl dönüştüğü de hesaplara konu oldu. Bakır, “piyasa katılımcıları” anket sonuçlarına atıf yaparak haziranda aylık TÜFE artışı beklentisinin ortalamasının yüzde 1,36’da kaldığını aktardı.
Bu tahminin gerçekleşmesi durumunda ocak-haziran döneminde tüketici enflasyonunun yüzde 18,19’a ulaşacağı belirtiliyor. Böyle bir senaryoda SSK ve Bağ-Kur emekli aylıkları için yaklaşık yüzde 18 dolayında zam olasılığı öne çıkarken, memur maaşı ve emekli memur aylıklarında ise toplu sözleşme zammının üzerine enflasyon farkının eklenmesiyle yüzde 14’e yakın bir artış bekleniyor.
Bakır’ın hesaplarına göre ilk yarıda toplu sözleşme zammı yüzde 11 olarak belirlenen memur kesiminde, yüzde 6,48’lik bir enflasyon farkı oluşması öngörülüyor. Bu farkın ikinci yarıyıl için belirlenen yüzde 7’lik zamma eklenmesiyle toplam artışın yüzde 13,93 seviyesine kadar çıkabileceği ifade ediliyor.
Enflasyon yüksek gelirse senaryo değişiyor
Yazıdaki değerlendirmelerde, senaryonun hazirandaki aylık TÜFE artışının seyrine bağlı olduğuna dikkat çekiliyor. Naki Bakır, beklentilerin petrol fiyatlarına ilişkin görünüm ve küresel gelişmelerin enflasyona yansımalarıyla şekillendiğini belirtirken olası alternatif durumlarda zamların da değişebileceğini vurguluyor.
Bakır’ın örneğine göre haziranda aylık TÜFE artışının piyasa beklentilerinin üstünde gelmesi halinde altı aylık gerçekleşme daha yüksek olacağı için ikinci dönem zamları artacak. Örneğin haziranda aylık enflasyon yüzde 2 gelirse, altı aylık enflasyon ve buna bağlı olarak SSK ile Bağ-Kur emeklilerinin ikinci yarı zammının yüzde 18,94’e çıkacağı; bu durumda memur ve emeklilerinde enflasyon farkının yüzde 7,15’e yükseleceği ve ikinci yarı zamlarının yüzde 14,65’e yükselmesinin beklendiği aktarılıyor.
Öte yandan Bakır, sistemin yapısı gereği her koşulda memur ve emekli memur oranının, SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin altında kalacağını da ekledi.
