Yapay zekâ teknolojilerindeki hızlı büyüme yalnızca yazılım dünyasını değil, küresel emtia piyasalarını da yeniden şekillendiriyor. Veri merkezleri, yüksek işlem gücüne sahip çipler ve elektronik altyapılar için kritik öneme sahip bazı hammaddelere yönelik talep hızla artarken, uzmanlar şimdi de kalay piyasasında oluşabilecek arz sıkıntılarına dikkat çekiyor.
Yapay zekâ veri merkezleri talebi artırıyor
Sektör analizlerine göre, bugün yapay zekâ destekli veri merkezlerinin kurulumu için yılda yaklaşık 6 bin ila 8 bin ton arasında kalay kullanılıyor. Ancak bu rakamın on yılın sonuna kadar 22 bin ila 25 bin tona çıkabileceği öngörülüyor.
Bu tahmin, önümüzdeki 5 yıl içinde kalaya olan talebin yaklaşık üç kat artabileceğine işaret ediyor. Özellikle gelişmiş işlemciler, devre kartları ve elektronik bağlantı sistemlerinde kullanılan kalayın, yapay zekâ altyapısının görünmeyen ama kritik parçalarından biri olduğu belirtiliyor.
Londra piyasasında yükseliş başladı
Artan beklentiler şimdiden piyasalara yansımış durumda. Londra Metal Borsası’nda kalay vadeli işlemlerinin son bir yılda yukarı yönlü hareket ettiği görülürken, yatırımcıların talep artışına ilişkin beklentileri güçleniyor.
Uzmanlara göre yalnızca yapay zekâ değil, elektronik sektöründeki genel büyüme de kalay fiyatlarını destekleyen unsurlar arasında yer alıyor.
Talep artıyor, arz aynı hızda yetişemiyor
Analistler, küresel kalay arzının 2030 yılına kadar yıllık ortalama yüzde 1,16 büyüyeceğini tahmin ediyor. Ancak talep tarafındaki artışın çok daha hızlı olması, piyasalarda arz açığı riskini gündeme taşıyor.
Bu durumun önümüzdeki yıllarda fiyat baskısını artırabileceği ve yeni tedarik sorunlarına yol açabileceği değerlendiriliyor.
Büyük üreticilerde sorunlar yaşanıyor
Kalay üretiminde önemli rol oynayan ülkelerde yaşanan gelişmeler de piyasa üzerinde baskı oluşturuyor. Dünyanın en büyük üreticilerinden Endonezya’da madencilik lisanslarının her yıl yenilenmesi zorunluluğu ve ihracat kotalarındaki olası daralma dikkat çekiyor.
Öte yandan Myanmar’da madencilik faaliyetlerini etkileyen sel felaketleri, Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde ise silahlı çatışmalar nedeniyle bazı büyük madenlerin kapanması arz tarafındaki riskleri artırıyor.
Uzmanlar, yapay zekâ yatırımlarının büyümesiyle birlikte kalayın önümüzdeki dönemde yatırımcıların daha yakından takip ettiği stratejik metallere dönüşebileceğini belirtiyor. Ancak piyasalardaki yükseliş beklentisine rağmen, uzmanlar yatırım kararlarında küresel arz riskleri ve fiyat dalgalanmalarının da göz önünde bulundurulması gerektiğini vurguluyor.