ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye’de düzenlenen NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nin ardından ABD’ye dönüş yolunda gazetecilere önemli açıklamalarda bulundu. Air Force One uçağında konuşan Trump; İran’a yönelik son operasyonlar, NATO Ankara Zirvesi’nin gündemi ve ABD-Türkiye ilişkileri hakkında değerlendirmeler yaptı.
Trump, ABD’nin İran’a karşı attığı adımları “karşılık” vurgusuyla anlatırken, İran tarafının da bir anlaşma istediğini söyledi. Zirvede öne çıkan başlıklar arasında ise savunma harcamaları ve ittifak içi dayanışma mesajları yer aldı.
İran’a karşılık açıklaması: “20 katıyla karşılık verdik”
Trump, İran’a yönelik saldırıların yeniden gündeme gelmesinin ardından, ABD’nin son askeri operasyonlarını değerlendirdi. “Onlar bize her vurduğunda biz 20 katıyla karşılık vereceğiz” dediğini hatırlatan Trump, “dün gece bunu yaptık” ifadesini kullandı.
İran’ın da bazı adımlar attığını ancak bunların ABD saldırılarına karşılık niteliğinde olduğunu belirten Trump, askeri açıdan durumu lehine yorumladı. Trump, “Askeri açıdan zaten kazandık. Ellerinde çok az şey kaldı” sözleriyle, operasyonların sonucuna dair mesaj verdi.
ABD’nin İran konusunda bir anlaşma zemini arayıp aramadığına ilişkin soruya da yanıt veren Trump, İran’ın tutumunu “anlaşma yapmayı çok istiyorlar” diye özetledi. Trump, “Kısa süre önce aradılar. Anlaşmayı o kadar çok istiyorlar ki” şeklinde konuştu.
Trump, yapılacak anlaşmaya uyum konusunda ise temkinliydi: “Sadece buna değer olup olmadıklarını bilmiyorum. Yapılacak bir anlaşmaya sadık kalacaklarından emin değilim. Sorun da bu” değerlendirmesinde bulundu.
NATO Ankara Zirvesi ve Türkiye vurgusu
NATO Ankara Zirvesi’nin “son derece verimli” geçtiğini belirten Trump, etkinlik boyunca iki günlük sürecin kendisi için olumlu geçtiğini söyledi. “İki çok iyi gün geçirdik” diyen Trump, Türkiye ile ilişkilerde ticaret boyutunu öne çıkararak sözlerini sürdürdü.
Trump, “Türkiye ile çok iyi ticaret anlaşmaları yaptık. Çok iyi bir ortak oldular” ifadelerini kullandı. Ayrıca Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan için de “Bu arada kendisi harikaydı” diyerek zirvedeki temaslara ilişkin memnuniyetini dile getirdi.
Zirve kapsamında görüşmelerde ele alınan konulara da değinen Trump, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile ilgili değerlendirmelerini paylaştı. Şara’nın ülkesini birleştirme konusunda başarılı olduğunu savunan Trump, “Harika bir iş çıkardı. Suriye’yi birleştirdi” açıklamasında bulundu.
Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile de “çok iyi bir görüşme” gerçekleştirdiğini söyledi. Bu temasları zirvenin genel gündemiyle birlikte değerlendiren Trump, ittifak içi dayanışma vurgusunu da tekrarladı.
İttifakta birlik, savunma harcamaları ve İran’ın nükleer silah gündemi
Trump, zirvede Avrupa müttefiklerinin savunma harcamaları konusunda önemli adımlar attığını söyledi. “Bugün büyük bir birlik ve beraberlik vardı. NATO gerçekten uzun bir yol katetti” diyen Trump, ittifak içinde yıllardır ABD’nin daha fazla mali yük üstlendiğini savundu.
Amerika’nın yıllardır adil olmayan bir mali yük taşıdığını öne çıkaran Trump, Avrupa ülkelerinin daha fazla savunma harcaması yapma yönünde taviz verdiğini dile getirdi. “Bugünkü toplantı birçok meseleyi çözdü. İnsanlar ABD’ye uzun zamandır adil davranılmadığını anladı” ifadesini kullandı.
İran konusunun ise bir savaş meselesi değil, nükleer silahların ortadan kaldırılması hedefiyle ilgili olduğunu iddia eden Trump, “Bence herkes bundan memnun olmalı” diye konuştu.
Trump’a İran’ın ticari gemilere yönelik saldırıları da soruldu. “Dürüst olmak gerekirse bu biraz çılgınca. Biraz dengesiz davranıyorlar ama yine de anlaşmayı çok istiyorlar” yanıtını veren Trump, karşı tarafın niyetine dair değerlendirmesini anlaşma isteği üzerinden sürdürdü.
