Dünya Sağlık Örgütü tarafından 25 Nisan Dünya Sıtma Günü kapsamında yayımlanan son rapor, küresel tabloyu bir kez daha gözler önüne serdi. 2024 yılında dünya genelinde tam 282 milyon sıtma vakası kaydedilirken, hastalık nedeniyle 610 bin kişi hayatını kaybetti.
Sıtma, dişi anofel sivrisinekleri aracılığıyla bulaşan paraziter bir hastalık olarak biliniyor. Uzmanlar, hastalığın önlenebilir ve tedavi edilebilir olmasına rağmen özellikle düşük gelirli bölgelerde hâlâ büyük bir tehdit oluşturduğuna dikkat çekiyor.
En büyük yük Afrika’da
Küresel vakaların yaklaşık yüzde 94’ü Afrika kıtasında görülüyor. 2024 verilerine göre bölgede 265 milyon kişi sıtmaya yakalandı, 579 bin kişi hayatını kaybetti. Özellikle 5 yaş altı çocuklar, ölümlerin yaklaşık yüzde 75’ini oluşturuyor.
Salgının en yoğun görüldüğü ülkeler arasında Nijerya, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Uganda, Etiyopya ve Mozambik öne çıkıyor.
Aşı ve önlem çalışmaları hızlandı
Son yıllarda sıtmaya karşı geliştirilen aşılar umut verici bir tablo çiziyor. 2023 itibarıyla önerilen yeni nesil aşılarla birlikte, riskli bölgelerde çocuklara yönelik aşılama çalışmaları genişletildi. Küresel sağlık girişimleri sayesinde 2000-2023 yılları arasında yaklaşık 2,2 milyar vakanın önlendiği tahmin ediliyor.
Uzmanlar, korunma için:
- İlaçlı cibinlik kullanımı
- Sivrisinek temasını azaltacak önlemler
- Belirti görüldüğünde hızlı tedavi
gibi adımların hayati önem taşıdığını vurguluyor.
Türkiye’de yerli vaka yok
Türkiye’de ise Sağlık Bakanlığı’nın yürüttüğü çalışmalar sonucunda yerli sıtma vakaları tamamen ortadan kaldırıldı. 2010’dan bu yana görülen vakaların tamamının yurt dışı kaynaklı olduğu belirtiliyor.
Küresel ölçekte ise tablo hâlâ ciddi: Sıtma, özellikle çocuklar için ölümcül olmaya devam ederken, uzmanlar “mücadelede hız kesilmemesi” gerektiği konusunda uyarıyor.