Beyaz Saray’daki basın brifinginde konuşan Vance, süreçte “ilk aşama” taahhütlerinin yerine getirildiğini ifade etti. Ayrıca İran’ın davranışlarını mutabakat şartlarına göre sürdürmesi halinde, dondurulmuş fonlara ilişkin adımların gündeme gelebileceğini söyledi.

60 günlük müzakereler resmen başladı

Vance, bugün itibarıyla başlayan 60 günlük döneme ilişkin, şimdiye kadar tabloyu “memnuniyet verici” olarak değerlendirdi. İran’ın üst üste ikinci gece Hürmüz Boğazı’ndaki hiçbir gemiye ateş açmadığını vurgulayan Vance, bu durumu taahhütlerin yerine getirildiğinin göstergesi olarak sundu.

Deniz ablukası konusunda da CENTCOM’un, “bir düzineden fazla geminin” deniz ablukasını aşmasına izin verdiğini söyleyen Vance, bunun anlaşmanın ilk aşamasındaki ABD taahhütleriyle uyumlu olduğunu kaydetti. Vance, bu çerçevede iki tarafın söz verdiği adımları karşılıklı şekilde sürdürdüğünü aktardı.

Vance, ayrıca çarşamba günü geç saatlerde 12,5 milyon varil petrolün Hürmüz Boğazı’ndan geçtiğini belirterek, bunun “savaşın başlamasından bu yana gerçekleşen en yüksek miktar” olduğunu ifade etti.

İsviçre’de teknik görüşmeler hazırlığı

Mutabakatın dün imzalanmasının ardından 60 günlük sürecin resmen başladığını söyleyen Vance, ilk teknik görüşmelerin bu hafta sonu İsviçre’de başlamasını beklediklerini dile getirdi. İsviçre seyahatiyle ilgili planların netlik kazanabileceğini ifade eden Vance, “Tam olarak ne zaman olacağını bilmiyorum” dedi.

Vance, İsviçre’ye gitmeyi planladığını, ancak İran’dan ayrılmanın kolay olmadığını belirterek tarihin değişebileceğini de sözlerine ekledi. Buna göre, teknik müzakerelerin hafta sonunda başlaması hedefleniyor.

300 milyar dolarlık fonlara şartlı erişim

Vance, “İran’a ait 300 milyar dolarlık dondurulmuş fonların serbest bırakılması” meselesine dair de açıklamalar yaptı. Medyada bu konuya ilişkin çok sayıda yanlış bilgi dolaştığını savunan Vance, ABD’nin İran’a kendi kasasından “1 dolar” dahi vermeyeceğini vurguladı.

İran’ın dondurulmuş fonlara erişiminin, mutabakat şartlarına tam olarak uymasına ve davranışlarını değiştirmesine bağlı olduğunu belirten Vance, şartlar yerine getirilmediği durumda fonların açılmasının mümkün olmayacağını ima eden bir çerçeve çizdi.

İsim vermeden İsrailli bazı siyasileri ve ABD’deki Demokratları eleştiren Vance, bu kişilerin “İran hiçbir şey yapmadan fonlarına erişecek” şeklinde “propaganda” yaptığını; bunun gerçeği yansıtmadığını ifade etti. Vance’a göre belirleyici olan, metinden ziyade anlaşmaya uygun eylemlerin devamlılığı.

“Centilmenlik anlaşması” da imzalandı

Vance, ABD ile İran arasında çarşamba günü bir “centilmenlik anlaşması” daha imzalandığını söyledi. Bu adımın karşılıklı iyi niyet ve mutabakata bağlılık açısından önem taşıdığını belirten Vance, centilmenlik anlaşması veya mutabakat zaptı metninin değil, anlaşmaya uygun şekilde yürütülen eylemlerin takip edileceğini kaydetti.

Ateşkes mesajı: “Tüm cephelerde” vurgusu

Trump açıklamasında, Lübnan, Hizbullah ve İsrail başta olmak üzere “tüm cephelerde tam bir ateşkes” hedefini işaret etti. Bu yaklaşım, ABD’nin ateşkesin kapsamını geniş şekilde ele aldığına işaret ederken, bölgesel çatışmaların durması yönündeki beklentiyi de güçlendirdi.

Trump ayrıca, açıklamasında petrol fiyatlarının çok düşmesi ve hisse senetlerinin yükselmesi gibi gelişmelerin piyasaları olumlu etkilediğini belirtti. Trump’ın aynı değerlendirme içinde ateşkes beklentisini de tekrar etmesi, mesajın yalnızca diplomatik değil, ekonomik yansımaları da olan bir çerçevede verildiğini gösterdi.

İran-ABD mutabakatı ve “İslamabad Mutabakatı”

İran ile ABD arasında, Pakistan aracılığında yürütülen müzakereler kapsamında 14 Haziran’da savaşın durdurulmasını ve taraflar arasındaki sorunların görüşmelerle çözülmesini öngören 14 maddelik bir mutabakata varıldığı duyurulmuştu. Kaynaklara göre, bu mutabakat “İslamabad Mutabakatı” olarak adlandırılıyor.

Mutabakat zaptı, gece İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve ABD Başkanı Donald Trump tarafından dijital ortamda imzalanarak yürürlüğe girdi. Böylece taraflar, ateşkesin temel çerçevesini kısa sürede hayata geçirmek için ilk adımı attı.

Mutabakatın içeriğinde Lübnan dahil savaşın sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı’nın açılması ve ABD’nin İran’a uyguladığı deniz ablukasının kaldırılması gibi başlıklar bulunuyor. Bu maddeler, bölgedeki gerilimin sadece kara hattında değil, deniz ve enerji geçişleriyle ilgili boyutlarında da ele alınmayı hedeflediğini ortaya koyuyor.

İmzaların ardından tarafların, nihai anlaşmaya varılması için İran’ın nükleer programı ve yaptırımların kaldırılması gibi konularda kısa süre içinde 60 günlük müzakere sürecine başlaması bekleniyor. Bu süreçte, Trump’ın “tam ateşkes” vurgusunun nasıl somut adımlara dönüştürüleceği ise yakından izleniyor.

Zaharova açıklamasını başkent Moskova’da düzenlediği haftalık basın toplantısında yaptı. Gündemdeki konulara değinen Sözcü, hem NATO ihtimalini değerlendirdi hem de Avrupa Birliği’nin (AB) Rusya’ya yönelik yaptırım listesinin genişletmesine ilişkin görüşlerini paylaştı.

NATO’ya “yıkıcı yanıt” mesajı

Zaharova, NATO’nun Rusya’ya saldırması ihtimaline dair değerlendirmesinde, “Herhangi bir NATO üyesi devletin Rusya’nın herhangi bir bölgesine karşı saldırgan eylemde bulunması durumunda, bu çılgın macerayı başlatanlara vereceğimiz yanıtın yıkıcı olacağından kimse şüphe duymasın” ifadelerini kullandı.

Açıklamada, NATO üyelerinden bazılarının Rusya’ya yönelik saldırı çağrılarına yanıt verildiği belirtilirken, karşılığın sert ve sonuç alıcı olacağı mesajı öne çıkarıldı. Zaharova’nın sözleri, olası bir askeri tırmanma durumunda Rusya’nın tutumunun ne olacağına dair bir çerçeve çizdi.

AB yaptırımına sert karşılık

Zaharova aynı toplantıda AB’nin Rusya’ya yönelik yaptırım listesini genişletmesine de temas etti. Sözcü, bu adımlara “sert karşılık” verileceğini bildirdi.

Rusya’nın yaptırım siyasetinde geri adım atmayacağı mesajı veren Zaharova, AB’nin atacağı adımların karşılıksız kalmayacağını ifade etti. Bu açıklama, son dönemde Batı başkentlerinde Rusya’ya yönelik baskıların artırılması tartışmalarının gölgesinde dikkat çekti.

Hazar ve Karadeniz vurgusu

Sözcü Zaharova, Hazar bölgesinde barışın korunması ve seyrüsefer güvenliğinin sağlanmasının önemini vurguladı. Bu değerlendirmeyi, Azak Denizi ve Karadeniz için de geçerli olduğunu söyleyerek genişletti.

Zaharova’nın açıklamaları, yalnızca NATO ve yaptırımlar ekseninde değil, aynı zamanda bölgesel güvenlik ve deniz seyrüseferi gibi başlıklarda da Rusya’nın hassasiyetlerinin bulunduğunu gösterdi. Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, bu alanlarda istikrarın sürdürülmesine verdiği önemi yeniden dile getirdi.

Toplantı sonrası yapılan açıklamalarda müttefiklerin yeni katkılarının yanı sıra savaşın durdurulması için ellerinden geleni yapma çağrısı da öne çıktı. Ayrıca uzun menzilli mühimmat tedarikinin önemine dikkat çekildi.

Rutte: Destek taahhütleri açıklandı, öncelik Ukrayna’nın ihtiyaçları

NATO Savunma Bakanları Toplantısı’nın ardından düzenlenen Ukrayna Savunma Temas Grubu toplantısının bitiminde Rutte, müttefik ülkelerin Ukrayna’ya yönelik yeni desteklerini duyurduğunu söyledi. Rutte, ana temanın Ukrayna’ya verilen desteğin artırılması olduğunu aktarırken, savaşın sona ermesi için çaba gösterilmesi gerektiğini vurguladı.

Rutte, açıklanan yeni destek taahhütlerine Almanya, Hollanda, Letonya, Danimarka, Litvanya, Norveç, Lüksemburg, Hırvatistan, İsveç ve İzlanda’nın yanı sıra NATO ortağı Avustralya’nın da katkı sunacağını bildirdi. Müttefiklerin Ukrayna’nın öncelikli ihtiyaçlarına odaklanarak desteklerini sürdüreceklerini söyleyen Rutte, bunun savaşın seyrini etkileyebilecek kritik bir unsur olduğunu belirtti.

İngiltere’nin yaklaşık 50 bin insansız hava aracı (İHA) ve hava savunma füzeleri sağlayacağını; İspanya’nın hava savunma sistemleri desteği vereceğini; Hollanda ve Almanya’nın ilave İHA, Kanada’nın ise askeri araç desteği sağlayacağını ifade etti. Ayrıca Çekya öncülüğündeki mühimmat girişimine yeni katkılar sağlandığı kaydedildi.

Pistorius: “İşbirliğimiz destekten ibaret değil, biz de Ukrayna’dan öğreniyoruz”

Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius da toplantı sonrasında basına açıklamalarda bulundu. Pistorius, birkaç hafta önce Ukrayna’yı ziyaretinde insansız hava ve kara araçlarının kullanımıyla elde edilen başarıları yerinde gördüğünü söyledi. “İşbirliğimiz uzun zamandır sadece destek vermekten ibaret değil. Biz de Ukrayna’dan öğreniyoruz” diyen Pistorius, desteğin kesintisiz sürmesinin önemine dikkat çekti.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in savaşı sürdürme ısrarına değinen Pistorius, bazı gecelerde 600’den fazla İHA ile onlarca roket ve seyir füzesinin saldırı yaptığına işaret etti. Bunun terörden başka bir şey olmadığını söyleyen Pistorius, ABD ve G7 ülkelerinin Rus petrolüne yönelik yaptırımların yeniden uygulanması yaklaşımını desteklediklerini de belirtti.

Almanya’nın Ukrayna’ya desteğinin ihtiyaçlar doğrultusunda şekillendirildiğini vurgulayan Pistorius, önceliğin hava savunma olmaya devam ettiğini aktardı. Bu kapsamda Ukrayna’ya ilave bir IRIS-T hava savunma sistemi teslim edileceğini söyleyen Pistorius, IRIS-T SLS ve SLM güdümlü füzelerinin sevkiyatının hızlandırıldığını bildirdi.

Pistorius, Almanya’nın kendi stoklarından yüzlerce havadan havaya füze göndereceğini ve “JUMPSTART” programı kapsamında ilave PAC-3 güdümlü füzelerinin tedariki için 200 milyon dolar katkı sağlayacağını açıkladı. Ayrıca NATO bünyesinde ABD silahları ve ekipmanlarının Ukrayna’ya tedarikini içeren “Ukrayna’nın Öncelikli İhtiyaçlar Listesi” (PURL) mekanizmasına 200 milyon dolar daha ayıracaklarını belirtti.

İHA’ların ve uzun menzilli mühimmat sevkiyatlarının da süreceğini ifade eden Pistorius, Alman ve Ukraynalı şirketler arasındaki işbirliğini artırdıklarını dile getirdi. Bir Alman ve bir Ukrayna şirketinin Almanya’da “Termit” adlı insansız kara araçlarının ortak üretimine ilişkin anlaşma imzaladığını ve araçların daha sonra Ukrayna Silahlı Kuvvetlerine teslim edileceğini söyledi.

Balistik füzelere karşı yeni hava savunma sistemlerinin ortak geliştirilmesine yönelik bir çerçeve anlaşması imzalandığını da kaydeden Pistorius, savunma kapasitesinde boşluk oluşmaması gerektiğini vurguladı. Savunma sanayisinin üretim kapasitesinin artırılmasının zaman alacağını belirten Pistorius, kısa sürede çekilebilecek askeri kapasitenin yerinin doldurulmasının mümkün olmadığını ifade etti. Ayrıca kendilerine iletilmiş, gelecek aylarda askeri unsurların tamamen geri çekileceğine ilişkin somut plan bulunmadığını söyledi.

İngiltere: Yıl sonuna kadar 150 bin İHA ve 350+ hava savunma füzesinin teslimi

İngiltere Savunma Bakanı Dan Jarvis ise ülkesinin Ukrayna’ya yapım aşamasındaki yardım paketine ilişkin anlaşmaları paylaştı. Jarvis, Ukrayna Savunma Bakanı Mihailo Fedorov ile yapılan görüşmeler sonucunda 150 bin insansız hava aracı ile 350’den fazla hava savunma füzesi ve radar sağlanması konusunda mutabık kalındığını belirtti.

Jarvis, bu desteklerin tamamının el konulan Rus varlıklarının satışından elde edilen 750 milyon sterlinlik paketin bir parçası olarak yıl sonuna kadar teslim edileceğini söyledi. Müttefiklerin desteğiyle İngiltere’nin bir barış anlaşmasına varıldığında Ukrayna ordusunun uzun vadeli yeniden yapılanmasına katkı sunacağını vurguladı.

İngiltere’nin gelecek ay Ukrayna’daki Çok Uluslu Kuvvet Karargahı’nın komutasını üstleneceğini de aktaran Jarvis, Ukrayna’daki savaşın yalnızca Ukrayna’nın kaderiyle ilgili olmadığını ifade etti. Jarvis, “Ukraynalılar kendi güvenliklerinin yanı sıra Avrupa’nın güvenliği için de savaşıyor. Onlar aynı zamanda kendi değerleri ve Avrupa’nın değerleri için savaşıyorlar. Bugün, yarın ve gerektiği sürece onların yanında duracağız” ifadelerini kullandı.

Bakan Jarvis, yeni görevinde önceliğinin İngiltere ordusunun zorlu görevleri yerine getirebilmesi için ihtiyaç duyduğu kaynaklara sahip olmasını sağlamak olduğunu söyledi.

Netanyahu’ya yönelen eleştiriler brifing gündemindeydi

Vance, Netanyahu ile yaptığı görüşmede dile getirilmediğini söylediği bazı ifadelerin daha sonra başka kişiler üzerinden mutabakat aleyhine kullanıldığı yönündeki rahatsızlığını paylaştı. İsrail kabinesinden bazı kişilerin anlaşmaya saldırdığını ve Trump’ı “çok kişisel” bir şekilde hedef aldığını söyleyen Vance, bu yaklaşımın kendisini şaşırttığını aktardı.

Vance’in sözleri, “Donald Trump şu anda tüm dünyada İsrail ulusuna sempati duyan tek devlet başkanıdır” cümlesiyle şekillendi. ABD Başkan Yardımcısı, İsrail kabinesinde olsaydı “geriye kalan tek güçlü müttefike” saldırmayacağını ifade etti.

ABD’yi hedef alanlara: Savunma silahları Amerikan eliyle üretiliyor

Vance, İsrail’de ABD’yi eleştiren bazı kabine üyelerine de yanıt verdi. Son üç ayda İsrail’i korumaya yönelik savunma silahlarının üçte ikisinin Amerikan elleriyle üretildiğini ve bu sistemlerin Amerikan vergi mükelleflerinin parasıyla finanse edildiğini söyledi. Vance, “İsrail’in sorunu Donald Trump değildir” diyerek, İsrail’de Trump’ı asıl sorun olarak görenlerin uyanması gerektiğini savundu.

İran’la yapılan anlaşma kapsamında taraflar arasında gerilimin sürmemesi gerektiğini vurgulayan Vance, İsrail ile Hizbullah arasındaki saldırıların da sona ermesini beklediklerini belirtti. Vance, Hizbullah’ın İsrail’e roket ve insansız hava araçlarıyla saldırmamasını beklediklerini söylerken, İsrail’in de Lübnan’da “çılgın işler” yapmamasını istedi.

Lübnan hattında diplomasi ve çatışmanın azalması

Vance, Lübnan’daki krizin tamamen diplomasiyle yönetilmesi gerektiğini savundu. Bu nedenle İsrail ile Lübnan arasındaki diyalog sürecini başlattıklarını aktardı. Vance, bu görüşmelerden “olağanüstü başarılı” sonuçlar aldıklarını ve çatışmaların büyük ölçüde sonlandığını söyledi.

Vance ayrıca Lübnan hükümetinin ülkenin güneyini kontrol edebilmesi gerektiğini belirterek, böylece Hizbullah’ın “ülkeyi ele geçirmesinin” engellenebileceğini ileri sürdü. İsrail’in de bu süreçte Lübnan’ın güneyine saldırmamasını istediklerini dile getirdi.

İsrail’in kendini savunma hakkı olduğunu ifade eden Vance, buna rağmen barış sürecine uyumun şart olduğuna dikkat çekti. Konuşmasında, “İsrail de diğer herkes gibi, kendileri ve tüm bölge için temelde yararlı olan bu barış sürecine saygı göstermek zorundadır” ifadelerini kullandı. Vance, süreçte yaşanan aksaklıkların nedenini ise anlaşmada bir atılımın eşiğindeyken Beyrut’taki bir sivil yerleşim merkezinde büyük bir patlama meydana gelmesi ve Hizbullah’la ilgisi olmayan çok sayıda insanın hayatını kaybetmesi olarak aktardı ve bunun kabul edilemez olduğunu söyledi.

Arı, gazetecilik faaliyeti gerekçe gösterilerek 75 gün Sincan Cezaevi’nde tutulmuştu. Çıkarıldığı ilk mahkemece 5 Haziran’da tahliye edilen Arı’nın basın kartı, cezaevinden çıktıktan kısa süre sonra iptal edildi.

“Adli sicil” gerekçesi öne sürüldü

İletişim Başkanlığı yetkilileri, Arı’ya basın kartının “adli sicil” nedeniyle iptal edildiğini sözlü olarak bildirdi. Arı’nın beyanına göre, kendisine bu gerekçe dışında dayanak gösterilmedi.

Arı, hüküm giydiği bir yargı dosyası bulunmadığını vurgulayarak, adli sicil kaydı iddiasının gerçeği yansıtmadığını söyledi. Arı’nın açıklamasında, “Benim hüküm giydiğim tek bir dava dahi yok” ifadesi yer aldı.

Arı’dan tepkili açıklama

İsmail Arı, gazetecilik yaptığını belirterek cezaevinde tutulmasının ardından basın kartının iptal edilmesini eleştirdi. Arı, cezaevindeyken İletişim Başkanlığı’nın basın kartını iptal ettiğini aktardı.

Arı’nın sözleri şöyle: “Sadece gazetecilik yaptığım için 75 gün cezaevinde tutuldum. Ben cezaevindeyken İletişim Başkanlığı basın kartımı iptal etmiş. Gerekçe ise ‘adli sicilimin’ uygun olmamasıymış. Benim hüküm giydiğim tek bir davam dahi yok. Sadece mesleki faaliyeti nedeniyle cezaevine atılan bir gazetecinin basın kartını iptal edenleri tebrik ediyorum.”

İletişim Başkanlığı’nın Arı’ya yaptığı bildirimin, adli sicil kaydı üzerinden yürütüldüğü öğrenildi. Buna karşın Arı’nın beyanı, iptal gerekçesinin dayandığı iddianın bulunmadığı yönünde.

Arı’nın tahliyesi 5 Haziran’da gerçekleşmişti. Mahkemece çıkarılmasının ardından basın kartı iptalinin gündeme gelmesi, gazetecilerin çalışma koşulları ve hakları açısından yeniden tartışma konusu oldu.

“Bu soruyu güzel kulaklarınla duydun mu?”

Görüşme sırasında bir gazetecinin, NASA genel merkezinin Washington D.C.’den Teksas, Ohio veya Florida gibi eyaletlere taşınıp taşınmayacağına dair sorusu gündeme geldi. Ancak Trump’ın soruyu ilk anda duymadığı görüldü ve soru tekrarlatıldı.

Trump, soruyu duyduktan sonra yanıt vermesi için NASA Direktörü’nün daha uygun olacağını söyledi. Ardından Isaacman’ı hedef alan sözleriyle dikkat çekti: “Bu soruyu o ‘güzel kulaklarınla’ duydun mu? Onun harika bir işitme yeteneği var, biliyorsunuz, süper işitme gücüne sahip.”

Trump’ın ifadeleri sonrasında kameraların Isaacman’ın kulaklarına odaklandığı anlar kayda geçti. Isaacman ise gergin bir gülüşle karşılık verdi ve konuyu hızla başka bir yöne çekmeye çalıştı. İyi duyabilmesini “meslek sırrı” olarak nitelendirdiği aktarılan Isaacman, sohbeti sürdürmekte zorlanan havayı kısa sürede dağıtmaya çalıştı.

“Astronot olma kapasitesindeyim” şakası

Şakalaşmaların devamında Trump, uzay yolculuğu için fiziksel olarak “çok iyi” durumda olduğunu savundu. Artemis II ekibine dönük sözlerinde, astronotluğa uygunluğu üzerinden espri yaparak dikkatleri üzerine çekti. Trump, NASA Direktörü Jared Isaacman’a “Bir ABD Başkanı’nın bu görevlerden birine gitmesine izin var mı?” diye sordu.

Isaacman’ın yanıtı gelirken Trump’ın iddiası daha da netleşti: “Fiziksel olarak çok iyiyim, bir ara bunu denemeliyiz.” Isaacman ise bu fikre “Bunun üzerinde çalışabiliriz, daha fazla roket ve fırsatımız olacak,” diyerek karşılık verdi.

Trump ayrıca, 2028 yılına kadar Ay’a yeniden insan gönderme hedefi doğrultusunda NASA’nın sürdürdüğü çalışmaları övdü. Bunun yanında, kendi döneminde kurulan Uzay Kuvvetleri’nin de askeri açıdan önemine değinerek uzay gündemini iki başlıkta birleştirdi.

Bütçe kesintisi tartışması gerilimin gölgesinde

Görüşme sırasında yaşanan bu esprili gerginliğin arka planında ise para ve bütçe meselesinin bulunduğu ifade ediliyor. NASA Direktörü Jared Isaacman, Trump ile görüşmeden önce Amerikan Kongresi’nde 2027 bütçesi için ifade vermişti. Isaacman ve NASA’nın, Trump yönetiminin bütçe kesinti teklifiyle mücadele ettiği belirtiliyor.

Öne çıkan iddiaya göre Beyaz Saray, yaklaşık 25 milyar dolarlık NASA bütçesinden yüzde 23’lük bir kesinti öngörüyor. Ayrıca bilimsel araştırma görevlerinde yüzde 47’ye varan azalma teklif edildiği aktarılıyor. Bu nedenle Isaacman’ın “daha fazla roket ve fırsatımız olacak” sözünün, bütçe kesintilerine karşı bir mesaj olarak algılandığı kaydedildi.

Trump’ın UFO’lar ve uzaya dair açıklamalarının yer aldığı bu gündem, Artemis II görüşmesinde NASA tarafındaki tartışmalarla birlikte daha görünür hale geldi. Espriler bir süreliğine ortamı yumuşatsa da, konuşmanın merkezinde NASA’nın bütçesi ve gelecek planları olduğu anlaşılıyor.

Bu süreçte, İran Teknik Direktörü Amir Ghalenoei’nin sözleri dikkat çekti. Takımlarının turnuva boyunca baskı altında bırakıldığını savunan Ghalenoei, ABD’den ayrılmaları gerektiği yönünde talimat verildiğini de aktardı.

Tek girişlik vize süresi doldu

İran Futbol Federasyonu’ndan yapılan açıklamada, Yeni Zelanda ile Los Angeles’ta oynanan G Grubu maçının ardından ABD’ye giren Torabi’nin vize süresinin sona erdiği belirtildi. Federasyon, Torabi’nin durumuna ilişkin yeni vize başvurusunda bulunulduğunu duyurdu.

Torabi’nin yeni vize işlemlerinin zamanında tamamlanamaması halinde, İran’ın Dünya Kupası’ndaki kalan grup maçlarında forma giyememe ihtimali bulunuyor. İran tarafı, bu aksaklığın doğrudan maç programını etkileyebileceğini ifade etmiş oldu.

Belçika ve Mısır karşılaşmaları öne çıktı

İran, Yeni Zelanda ile 2-2 berabere kaldıktan sonra grubunda ikinci maçını 21 Haziran Pazar günü Belçika ile oynayacak. Turnuvadaki son grup mücadelesi ise 27 Haziran Cumartesi günü Mısır karşısında yapılacak.

Torabi’nin vize sürecinde yaşanacak gecikme ya da işlemlerin tamamlanamaması, bu iki karşılaşmada sahaya çıkıp çıkamayacağı sorusunu merkezine aldı. İran’ın grup performansı açısından kritik olan bu etapta, futbolcunun durumu maç günlerine doğru netleşecek.

ABD dönüşü ve antrenman izni krizi

Yeni Zelanda karşılaşmasının ardından İran Milli Takımı’nın statta yenilenme amaçlı antrenmana izin verilmediği ve kafilenin kamp yaptığı Meksika’ya geri dönmesinin istendiği de aktarıldı. Bu karara tepki gösteren İran Teknik Direktörü Amir Ghalenoei, takıma derhal ABD’den ayrılması gerektiğinin söylendiğini ifade etti.

Ghalenoei, yaşanan durumu “çok tuhaf” olarak nitelendirerek, neden geri gönderildiklerini bilmediklerini dile getirdi. Ayrıca planlamanın kendi yerlerine başka kişiler tarafından yapılıyormuş gibi göründüğünü belirtti.

Tecrübeli teknik adam, İran’ın turnuvada yoğun baskıya maruz kaldığını savunurken, “Takımımız, Dünya Kupası’nda en fazla baskı gören ve en mağdur edilen takımdır” ifadelerini kullandı. Ghalenoei’nin bu değerlendirmesi, vize krizinin sadece sahayı değil, hazırlık süreçlerini de etkilediğini gösterdi.

K9'lu Arama Gündem Oldu

Miami'de gerçekleşen maç için stadyuma gelen Uruguay Milli Takımı kafilesi, giriş esnasında üst düzey güvenlik uygulamalarıyla karşılaştı. Özel eğitimli K9 köpekleri, futbolcuların sırt çantalarından takım ekipmanlarına kadar her detayı büyük bir titizlikle inceledi. Hatta kafile otobüsünün bagaj kısmı bile bu özel köpekler tarafından didik didik arandı. Bu anlar, güvenlik güçleri tarafından kaydedilerek sosyal medyada paylaşıldı ve kısa sürede geniş yankı uyandırdı.

Uruguaylı futbolcuların ve takım görevlilerinin bu detaylı aramaya maruz kalması, turnuva boyunca dile getirilen güvenlik kaygılarını ve ABD'nin ev sahibi ülke olarak uyguladığı sıkı denetimleri yeniden gündeme taşıdı. Özellikle daha önce yaşanan vize problemleri gibi diplomatik pürüzlerle birlikte, bu tür uygulamalar uluslararası spor camiasında ve sosyal medyada tartışma yaratmaya devam ediyor.

Sahada Skorlar Berabere Kaldı

Tüm bu güvenlik tartışmalarının gölgesinde oynanan H Grubu mücadelesi ise futbolseverlere çekişmeli anlar yaşattı. Karşılaşmanın 41. dakikasında Abdulelah Al-Amri'nin attığı golle Suudi Arabistan 1-0 öne geçmeyi başardı. Maçın sonlarına doğru baskısını artıran Uruguay Milli Takımı, 80. dakikada Maximiliano Araújo'nun fileleri havalandırmasıyla skoru eşitledi. Mücadele, 1-1'lik skorla sona ererken, iki takım da sahadan birer puanla ayrılarak grup aşamasındaki iddiasını sürdürdü.

Reuters'ın incelemesi dikkat çekti

Reuters tarafından hazırlanan araştırmada, Trump ailesiyle bağlantılı dört büyük kripto girişimi mercek altına alındı. İncelemeye göre Donald Trump ve ailesi, Ocak 2025'ten bu yana bu projelerden en az 2,3 milyar dolar gelir elde etti.

Araştırmada aynı dönemde Trump bağlantılı kripto varlıklara yatırım yapan bir milyondan fazla kişinin toplam kaybının da yaklaşık 2,3 milyar dolar seviyesinde olduğu belirtildi.

En büyük gelir World Liberty Financial'dan geldi

Trump ailesinin en yüksek gelir elde ettiği projenin World Liberty Financial olduğu ifade edildi.

2024 yılında piyasaya sürülen platformun yönetişim tokenleri büyük ilgi görürken, Reuters'ın hesaplamalarına göre Trump ailesinin bu projeden elde ettiği gelir 1,4 milyar doların üzerine çıktı. Platformun diğer faaliyetlerinden sağlanan gelirlerle birlikte rakamın daha da yükseldiği belirtildi.

Ancak tokenlerin değerindeki sert düşüş nedeniyle yatırımcıların yüz milyonlarca dolar zarar ettiği öne sürüldü.

Yatırımcıların tepkisini çeken kısıtlama

World Liberty Financial yatırımcılarının en çok eleştirdiği konuların başında satış kısıtlamaları geldi.

Şirketin yatırımcılara ait tokenlerin yalnızca belirli bir bölümünün satışına izin verdiği, kalan kısmın ise uzun süre kilitli tutulduğu belirtildi. Bu durum, fiyat düşüşleri sırasında yatırımcıların pozisyonlarını kapatmasını zorlaştırdı.

Bazı yatırımcılar uygulamayı adil bulmadıklarını dile getirirken, şirket ise uzun vadeli bir ekosistem oluşturmayı hedeflediklerini savundu.

Trump Coin yatırımcıları büyük kayıp yaşadı

Trump'ın adını taşıyan "$TRUMP" isimli meme coin de araştırmanın dikkat çeken başlıklarından biri oldu.

Trump'ın sosyal medya paylaşımlarıyla kısa sürede popülerlik kazanan token, ilk günlerde hızla yükselirken sonraki süreçte sert değer kaybetti. Reuters'ın hesaplamalarına göre coin zirve seviyesinden yaklaşık yüzde 97 geriledi.

Araştırmada Trump ailesinin bu projeden yüz milyonlarca dolar gelir elde ettiği, yatırımcıların ise toplamda 700 milyon doların üzerinde zarar yaşadığı öne sürüldü.

Halka açık şirketlerde de benzer tablo oluştu

Trump ailesinin ilişkilendirildiği halka açık şirketlerde de ciddi değer kayıpları yaşandığı belirtildi.

Kripto sektöründe faaliyet gösteren bazı şirketlerin Trump ailesiyle kurduğu iş birliklerinin ardından hisselerinde hızlı yükselişler görülse de bu yükselişlerin kalıcı olmadığı kaydedildi. Reuters, bazı şirketlerde yatırımcı zararlarının yüz milyonlarca dolara ulaştığını aktardı.

Çıkar çatışması tartışmaları büyüyor

Araştırmanın ardından en çok tartışılan başlıklardan biri de çıkar çatışması iddiaları oldu.

Reuters'a konuşan etik uzmanları, bir yandan kripto sektöründen gelir elde eden bir ailenin, diğer yandan aynı sektörü düzenleyen hükümetin başında bulunmasının soru işaretleri yarattığını ifade etti.

Beyaz Saray ise iddiaları reddetti. Yönetim adına yapılan açıklamada Donald Trump ve ailesinin herhangi bir çıkar çatışması içinde olmadığı savunuldu.

Yatırımcıların ortak duygusu pişmanlık

Reuters'ın görüştüğü yatırımcıların önemli bir bölümü, Trump'ın siyasi etkisine ve iş dünyasındaki geçmişine güvenerek yatırım yaptıklarını anlattı.

Bazı yatırımcılar birikimlerinin önemli bölümünü kaybettiklerini belirtirken, yaşadıkları süreci "pişmanlık", "hayal kırıklığı" ve "öfke" sözleriyle tanımladı. Uzmanlar ise yatırımcıların, bir projenin başarısız olması halinde kurucuların da aynı riski taşıyıp taşımadığını sorgulaması gerektiğine dikkat çekiyor.

Petrol fiyatları haftaya sert yükselişle başladı

Küresel enerji piyasalarında gözler Batı Asya’daki gelişmelere çevrilirken, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 5’e yakın yükselerek 98 dolar seviyesine yaklaştı. ABD ham petrolü de benzer bir ivmeyle 95 dolar sınırına kadar çıktı.

Uzmanlar, bölgede yaşanan her yeni gerilimin petrol arz güvenliği üzerindeki risk algısını artırdığına dikkat çekerken, fiyatlarda kısa vadeli dalgalanmaların sürebileceği değerlendirmesinde bulunuyor.

Ateşkes sonrası ilk karşılıklı saldırılar

Bölgede tansiyonun yükselmesine neden olan gelişmeler, İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarıyla başladı. İran ise daha önce yaptığı açıklamalara paralel şekilde bu saldırılara misilleme olarak İsrail’i hedef aldı.

Karşılıklı operasyonların ardından İsrail’in de İran’a yönelik saldırılar düzenlediği bildirildi. Böylece taraflar arasında 8 Nisan’da sağlanan ateşkes sonrası ilk doğrudan çatışma yaşanmış oldu.

Geçen haftaki düşüş tersine döndü

Geçtiğimiz hafta İran ile ABD arasında diplomatik temas ihtimalinin güçlenmesiyle petrol fiyatlarında gerileme görülmüştü. Ancak bölgede yeniden yükselen çatışma riski, enerji piyasalarında yönü tersine çevirdi.

Özellikle petrol arzının önemli bölümünün geçtiği Orta Doğu hattında yaşanabilecek yeni bir krizin, fiyatlar üzerinde baskıyı artırabileceği ifade ediliyor.

Ailesi ve yakın çevresi duyurdu

Satrapi’nin ölüm haberi, ailesi ve arkadaşları tarafından yapılan açıklamayla kamuoyuna duyuruldu. Açıklamada, yazarın eşi Mattias Ripa’nın vefatının ardından yaşadığı derin üzüntünün etkili olduğu ifade edildi.

Bu gönderiyi Instagram'da gör

Lokomotif Haber (@lokomotifhabercom)'in paylaştığı bir gönderi

“Persepolis” ile dünya çapında tanındı

İran’da doğan ve çocukluğunu devrim sonrası dönemde geçiren Satrapi, otobiyografik eseri Persepolis ile uluslararası ün kazandı. Eser, hem grafik roman olarak hem de 2007 yapımı sinema uyarlamasıyla büyük ilgi gördü.

Sürgün ve kimlik temalarını işledi

Satrapi’nin eserleri, İran’daki devrim sonrası yaşam, baskı ortamı ve Avrupa’ya uzanan sürgün hikâyesi üzerinden kimlik ve özgürlük temalarını ele alıyordu.

Fransa’da yaşayan ve 2006’da Fransız vatandaşlığı alan Satrapi, çizgi roman ve sinema alanında üretimleriyle modern anlatı sanatına önemli katkılar sunmuştu.

ABD merkezli uzay ve havacılık şirketi SpaceX’in planladığı olası halka arz, küresel finans piyasalarında dikkatleri yeniden Elon Musk’a çevirdi. Şirketin ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’na (SEC) sunduğu belgelerde yer aldığı öne sürülen detaylar, tarihin en büyük halka arzlarından birine işaret ediyor.

75 milyar dolarlık dev IPO planı

Planlamaya göre SpaceX’in, 555,6 milyon A sınıfı hisseyi yatırımcılara sunarak yaklaşık 75 milyar dolar kaynak toplamayı hedeflediği belirtiliyor. Bu rakam, gerçekleşmesi halinde bugüne kadar yapılmış en büyük halka arz olarak kayıtlara geçebilir.

Değerleme 1,77 trilyon dolara çıkabilir

Finansal hesaplamalara göre şirketin toplam piyasa değerinin 1,77 trilyon dolara ulaşabileceği iddia ediliyor. Bu seviyenin, SpaceX’i dünyanın en değerli şirketleri arasına taşıyacağı ve teknoloji devleriyle rekabeti yeni bir boyuta çıkaracağı değerlendiriliyor.

“Trilyoner” tartışması gündemde

Şirketin planlanan hisse yapısında A ve B sınıfı paylar bulunacağı, bu sayede Elon Musk’ın oy hakları üzerinden şirket üzerindeki kontrolünü büyük ölçüde koruyacağı ifade ediliyor. Bu yapı, yönetim kararlarında Musk’a belirleyici bir güç alanı tanıyacak.

SpaceX’in olası halka arzı gerçekleşirse, Elon Musk’ın toplam servetinin mevcut teknoloji yatırımlarıyla birlikte yeni bir eşiğe ulaşabileceği konuşuluyor. Ancak “dünyanın ilk trilyoneri” unvanı için farklı şirket değerlemeleri ve piyasa koşullarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği de finans çevrelerinde vurgulanıyor.

12 Haziran iddiası

Haberde, SpaceX hisselerinin “SPCX” koduyla 12 Haziran’da Nasdaq’ta işlem görmeye başlayabileceği öne sürülse de, sürecin nihai olarak düzenleyici kurum onaylarına bağlı olduğu belirtiliyor.

ABD yönetiminde Orta Doğu politikalarına yönelik dikkat çeken bir görev değişikliği kararı alındı. Donald Trump, ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi olan Tom Barrack’ın görev alanının genişletildiğini duyurdu.

Irak görevi de eklendi

Trump’ın sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamaya göre Barrack, mevcut görevlerini sürdürürken aynı zamanda Irak Özel Temsilcisi olarak da görevlendirildi.

Bu adımla birlikte Barrack’ın hem Suriye hem Irak dosyalarında aktif rol üstleneceği belirtildi.

“Olağanüstü bir performans” vurgusu

Trump açıklamasında Barrack’ın çalışmalarını överek, ABD’nin bölgedeki diplomatik ilişkilerinin güçlenmesinde önemli katkılar sunduğunu ifade etti.

Barrack’ın görevine ABD Dışişleri Bakanlığı’nın tam desteğiyle devam edeceği de vurgulandı.

Rubio’nun açıklaması tartışma yaratmıştı

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio tarafından yapılan önceki paylaşımda Barrack’ın Suriye görevine ilişkin ifadeler “görev sona erdi” şeklinde yorumlanmış, bu durum bazı medya kuruluşlarında yanlış anlaşılmalara yol açmıştı.

Yeni açıklamayla birlikte Barrack’ın görevlerinin sona ermediği, aksine genişletildiği netleşmiş oldu.

Ateşkese rağmen saldırılar sürdü

İsrail ordusu, 17 Mayıs itibarıyla 45 gün uzatılan ateşkese rağmen Lübnan’a yönelik operasyonlarına devam etti.

Saldırılar özellikle ülkenin güney bölgelerinde yoğunlaşırken, ateşkesin sahadaki etkisinin sınırlı kaldığı bildirildi.

Can kaybı ve yaralı sayısı arttı

Sağlık Bakanlığı’nın açıkladığı verilere göre, son saldırılarla birlikte ölü sayısı 3 bin 185’e yükseldi. Aynı dönemde 9 bin 633 kişinin de yaralandığı belirtildi.

Daha önceki açıklamalarda ölü sayısının 3 bin 151 olduğu kaydedilmişti.

Bölgedeki gerilim sürüyor

2 Mart’tan bu yana devam eden saldırılar, bölgede ciddi bir insani krize yol açtı. Lübnan hükümeti, yerinden edilenlerin sayısının 1 milyonu aştığını açıklarken, sahadaki çatışmaların zaman zaman karşılıklı saldırılarla devam ettiği ifade ediliyor.

Uluslararası arabuluculuk girişimlerine rağmen bölgede kalıcı bir ateşkes sağlanabilmiş değil.

Çekilme hızı son yıllarda katlandı

Uzmanlara göre Hazar Denizi’nde yüzyılın başından itibaren yıllık ortalama 6 santimetre seviyesinde seyreden çekilme, 2020 sonrası dönemde belirgin biçimde hızlandı.

Son veriler, su seviyesindeki yıllık düşüşün yaklaşık 30 santimetreye ulaştığını ortaya koyarken, Temmuz 2025 itibarıyla denizin tarihi düşük seviyelerden birine gerilediği belirtiliyor.

Bazı kıyı bölgelerinde denizin 30 milden (yaklaşık 48 kilometre) fazla geri çekildiği ifade ediliyor.

5 ülkenin ekonomisi risk altında

Hazar Denizi kıyısında bulunan Azerbaycan, İran, Kazakistan, Rusya ve Türkmenistan için bu değişim yalnızca çevresel değil, aynı zamanda ekonomik bir tehdit anlamına geliyor.

Özellikle Orta Koridor ticaret hattında kritik öneme sahip Bakü ve Aktau limanlarında derinlik kaybı nedeniyle düzenli tarama çalışmaları yapılmak zorunda kalındığı belirtiliyor.

Petrol ve doğal gaz şirketlerinin de çekilen su nedeniyle açık denizdeki platformlara erişim için daha maliyetli projelere yöneldiği ifade ediliyor.

Ekolojik denge bozuluyor

Denizdeki çekilme, bölgenin biyolojik çeşitliliğini de tehdit ediyor.

Özellikle Hazar’a özgü türler arasında bulunan foklar ve mersin balıklarının yaşam alanlarının giderek daraldığı, üreme bölgelerinin zarar gördüğü belirtiliyor.

Bilim insanları ayrıca kuruyan deniz tabanından havaya karışabilecek tozların çevre ve halk sağlığı açısından yeni riskler doğurabileceği uyarısında bulunuyor.

Daha büyük bir kayıp kapıda olabilir

Uzmanların değerlendirmelerine göre mevcut iklim senaryoları devam ederse Hazar Denizi’nin su seviyesinde yüzyıl sonuna kadar 10 ila 18 metre arasında ilave düşüş yaşanabilir.

Özellikle sığ kuzey kesimlerde geniş alanların tamamen karaya dönüşebileceği ve coğrafi yapının ciddi biçimde değişebileceği öngörülüyor.

Bölgesel iş birliği arayışı sürüyor

Kıyıdaş ülkelerin denizdeki çekilmeye karşı ortak koruma planları ve bölgesel iş birliği protokolleri üzerinde çalıştığı belirtiliyor. Ancak uzmanlar, su kaybının mevcut önlemlerden çok daha hızlı ilerlediğine dikkat çekerek zaman kaybedilmeden yeni adımlar atılması gerektiğini vurguluyor.

Hürmüz Boğazı üzerinden geçişlere ilişkin ortaya atılan “ücret alınacak” iddiaları uluslararası gündemde tartışma yaratırken, İran’dan konuya dair net bir açıklama geldi. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, iddiaları yalanlayarak boğazın statüsüne ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu.

“Yönetim kıyıdaş ülkelere aittir”

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, Hürmüz Boğazı’nın hukuki ve idari yönetiminin yalnızca kıyıdaş ülkelere ait olduğunu vurguladı.

Sözcü, uluslararası geçişlerden herhangi bir “geçiş ücreti” alınmasının söz konusu olmadığını belirterek kamuoyunda yer alan iddiaları kesin bir dille reddetti.

“Teknik hizmetler ücret değil” açıklaması

Yapılan açıklamada, boğazdan geçen gemilere sunulan teknik ve lojistik hizmetlerin maliyet oluşturabileceği ifade edildi.

Ancak bu durumun “geçiş harcı” ya da “ücretlendirme” olarak değerlendirilmemesi gerektiği özellikle vurgulandı.

ABD ile müzakerelerde çerçeve oluştu

Sözcü ayrıca Amerika Birleşik Devletleri ile yürütülen diplomatik temaslara da değindi.

Görüşmelerde bazı başlıklarda genel bir çerçeveye ulaşıldığını belirten Sözcü, buna rağmen nihai bir anlaşmanın yakın olmadığını ifade etti.

“Nihai anlaşma için çatışmaların durması gerekiyor”

Açıklamada, olası bir mutabakat için bölgesel çatışmaların sona ermesi gerektiği de vurgulandı.

Özellikle Lübnan dahil farklı cephelerdeki gerilimlerin düşmesinin önemine dikkat çekildi.

Taraflar arasındaki görüşmelerin devam ettiği ancak sürecin henüz sonuç aşamasına ulaşmadığı belirtildi.

Beyaz Saray’da dikkat çeken devir teslim

Kevin Warsh, Beyaz Saray’da düzenlenen törenle görevi Jerome Powell’dan devraldı. Böylece Warsh, 1987’de göreve başlayan Alan Greenspan’den bu yana Beyaz Saray’da yemin eden ilk Fed başkanı olarak kayıtlara geçti.

Törende konuşan Donald Trump, Warsh’a yönelik “Tamamen bağımsız ol ve kendi bildiğini yap” mesajı verdi. Warsh ise daha reformcu bir Fed yönetimi hedeflediğini belirtti.

Enflasyon ve savaş gölgesinde kritik süreç

Yeni Fed Başkanı’nın önündeki tablo ise oldukça zorlu görünüyor. İran merkezli bölgesel gerilimlerin enerji fiyatlarını yukarı taşıması, ABD’de enflasyon baskısını yeniden artırdı.

Nisan ayında Tüketici Fiyat Endeksi’nin yıllık yüzde 3,8’e yükselmesi, son yılların en yüksek seviyelerinden biri olarak kaydedildi. Üretici fiyatlarında da artış sürerken, yükselen petrol fiyatları ve tahvil faizleri piyasaları baskılamaya devam ediyor.

Faiz indirimi beklentileri zayıfladı

Ekonomide güçlü seyreden istihdam piyasası ve yükselen fiyat baskıları nedeniyle piyasalarda faiz indirimi beklentileri büyük ölçüde geri çekildi.

Fed içinde daha gevşek para politikasını savunan isimlerden Stephen Miran’ın görev süresinin sona ermesi de dengeleri değiştiren gelişmeler arasında gösteriliyor. Son toplantı tutanaklarında ise yüksek enflasyonun devam etmesi halinde daha sıkı para politikasına açık kapı bırakıldığı görüldü.

İlk toplantıda nasıl bir mesaj verecek?

Uzmanlara göre Warsh’un haziran ayında gerçekleştireceği ilk Fed toplantısı kritik öneme sahip olacak.

ING Amerika Araştırma Bölgesel Başkanı Padhraic Garvey, yeni başkanın kısa vadede “çok güvercin” görünmekten kaçınacağını ve daha temkinli, hatta şahin bir duruş sergileyebileceğini değerlendirdi.

Piyasalar şimdi Warsh’un ilk faiz kararından çıkacak mesajlara odaklanmış durumda.

Almanya’dan CHP Kararına Tepki: “Endişe Verici”

CHP’nin 38. Olağan Kurultayı hakkında verilen “mutlak butlan” kararına uluslararası tepkiler sürerken, Almanya’dan dikkat çeken bir açıklama geldi. Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, muhalefet liderinin görevden alınmasına ilişkin gelişmelerden kaygı duyduklarını söyledi.

“Siyasi Rekabet Hukuki Değil, Siyasi Zeminde Olmalı”

Berlin’de düzenlenen Stratejik Diyalog toplantısında Türkiye’deki siyasi gelişmelerin ele alındığını belirten Wadephul, bir siyasi partinin kurultayının tümden iptal edilmesi ve muhalefet liderinin görevden uzaklaştırılmasının endişe yarattığını ifade etti. Wadephul, “Tüm demokrasilerde geçerli olan şudur: Siyasi rekabet, hukuki yollarla değil, siyasi yollarla yürütülmelidir” ifadelerini kullandı.

“Karar AB Süreciyle Çelişiyor”

Türkiye’nin Avrupa Birliği üyelik sürecine bağlılığını vurguladığını hatırlatan Alman Bakan, Almanya’nın bu süreçte Türkiye’yi desteklemek istediğini ancak CHP kurultayına ilişkin kararın bu hedefle örtüşmediğini savundu. Wadephul, “Dünkü karar bu amaçla çelişmektedir” değerlendirmesinde bulundu.

CHP’ye ilişkin karar, Avrupa siyasetinde de yankı uyandırdı. Daha önce Avrupa Yeşiller Partisi ve Avrupa Parlamentosu üyelerinden eleştiriler gelirken, son olarak Sosyalist Enternasyonal de kararı “Türkiye’nin demokratik sistemine darbe” olarak nitelendirmişti.

Jinan ve diğer büyük Çin kentlerinde yürütülen inşaat projelerinde, çevresel etkileri azaltmak için dikkat çeken yeni bir yöntem uygulanıyor: şantiyelerin dev şişme kubbe sistemleriyle tamamen kapatılması.

Şantiye tamamen kapatılıyor

Geliştirilen sistemde inşaat alanı, devasa bir kubbe yapıyla dış ortamdan izole ediliyor. Böylece çalışma sırasında oluşan toz, gürültü ve diğer çevresel etkiler dışarıya yayılmadan içeride kontrol altına alınıyor. Özellikle yoğun nüfuslu bölgelerde bu yöntemin şehir yaşamını daha az etkilemesi hedefleniyor.

Hava kalitesi sürekli izleniyor

Kubbe sisteminin içinde yer alan sensörler sayesinde sıcaklık, basınç ve hava kalitesi sürekli olarak takip ediliyor. Güçlü fan ve filtreleme sistemleriyle toz partikülleri dışarı çıkmadan temizleniyor. Bu sayede hem iş güvenliği artırılıyor hem de çevre kirliliği ciddi oranda azaltılıyor.

Şehir yaşamını kesintiye uğratmadan inşaat

Yetkililer, bu sistemin özellikle büyük altyapı ve konut projelerinde şehir yaşamını aksatmadan çalışma imkânı sunduğunu belirtiyor. Gürültü ve toz şikâyetlerinin yoğun olduğu metropollerde bu yöntemin yaygınlaştırılması planlanıyor.

Gelecekte standart hale gelebilir

Planlamalara göre şişme kubbe teknolojisinin ilerleyen yıllarda metro hatları, altyapı çalışmaları ve büyük konut projelerinde daha yaygın bir standart uygulama haline gelmesi hedefleniyor. Böylece hızlı kentleşme sürecinde çevresel etkilerin minimuma indirilmesi amaçlanıyor.