Güneş Sistemi dışında bambaşka bir dünyaya dair yeni bir keşif yapıldı. Oxford Üniversitesi’nden araştırmacılar, “L 98–59 d” adı verilen öte gezegeni incelerken yüzey sıcaklığının yaklaşık bin 500 dereceye kadar çıktığını ve atmosferinin çürük yumurta kokusuyla ilişkilendirilen gazlarla dolu olabileceğini açıkladı.
Bu gezegenin en dikkat çekici tarafı ise neredeyse tüm yapısının dev bir magma okyanusu üzerinden şekillenmesi. Bilim insanları, bulgunun gezegen sınıflandırmalarına da yeni bir bakış getirebileceğini vurguluyor.
Yüzey tamamen erimiş lavlardan oluşuyor
Keşfedilen gezegenin temel özellikleri, yüzeyiyle ilgili çarpıcı veriler üzerinden şekilleniyor. Araştırmaya göre “L 98–59 d”nin yüzeyi, yaklaşık bin 500 dereceye ulaşan sıcaklıklar nedeniyle tamamen erimiş lavlardan meydana geliyor.
Bu durum, gezegenin dış katmanlarının klasik anlamda “katı zemin” gibi davranmadığını; bunun yerine sürekli olarak eriyik halde kaldığını gösteriyor. Bilim insanları, gezegenin yapısının büyük ölçüde dev magma okyanusuna dayandığını belirtiyor.
Hidrojen sülfür gazı çürük yumurta kokusu taşıyor
Gezegenin atmosferi de keşfin bir diğer merkezinde. Analizler, “L 98–59 d”nin yoğun biçimde hidrojen sülfür içerdiğine işaret ediyor. Dünya’da “çürük yumurta kokusu” ile bilinen bu gazın, gezegenin atmosferini de benzer şekilde keskin ve rahatsız edici bir kokuya taşıması bekleniyor.
Araştırmaya göre gezegenin iç kısmında bulunan magma okyanusu, kalıcı lav denizi sayesinde sülfürün büyük miktarlarda depolanmasına yol açıyor. Hidrojen sülfürün bu yapı içinde yoğunlaşarak atmosfere taşınması ihtimali, araştırmanın dikkat çeken kısımlarından biri.
James Webb verileriyle incelendi
Oxford Üniversitesi’nden bilim insanları, gezegeni incelemek için James Webb Uzay Teleskobu ve yer tabanlı gözlemevlerinden gelen verileri kullandı. Yapılan analizlerde, gezegenin yoğunluğunun boyutuna göre düşük çıktığı aktarıldı.
Bu bulgular, bugüne kadar bu tür gezegenler için öne sürülen sınıflandırmalardan farklı bir tabloya işaret ediyor. Daha önce benzer sınıfta olduğu düşünülen öte gezegenlerin ya “gaz cücesi” olarak hidrojen atmosferiyle ya da su ve buzdan oluşan bir yapıyla açıklanması bekleniyordu.
Ancak yeni sonuçlara göre “L 98–59 d” tamamen farklı bir kategoriye dahil. Araştırmacılar, gezegenin yüzeyinden binlerce kilometre derinliğe kadar uzanan bir magma okyanusu taşıyan yeni bir sınıfı temsil edebileceğini söylüyor.
Yaklaşık 35 ışık yılı uzaklıkta
Gezegenin yaklaşık 35 ışık yılı uzaklıkta olduğu ve küçük bir kırmızı yıldızın etrafında döndüğü belirtiliyor. Yaşının ise yaklaşık 5 milyar yıl olduğu tahmin ediliyor.
Bilim insanlarına göre magma okyanuslarının nasıl davrandığını anlamak, Dünya’nın erken dönemi hakkında da önemli ipuçları sağlayabilir. Çünkü kayalık gezegenlerin oluşumunun ilk aşamalarında erimiş yüzeye sahip olabildiği biliniyor.
Bu tür çalışmaların yalnızca uzak gezegenleri açıklamaya değil, mevcut gezegenlerin geçmişini yeniden yorumlamaya da katkı sunabileceği vurgulanıyor.
